Nieuwsbrief 9 - december 2011

Bericht van Mutare Coördinator Gift Sanyanga

City Link
The relation between Mutare and Haarlem remains operational, active and a model reciprocal relationship between cities in the North and South. This marriage has seen many community projects in the areas of Sports, Health, Housing, Environment and Education & Culture initiated, implemented and successfully run in various neighbourhoods of Mutare.
All the sectors have full-time coordinating staff (sector coordinators) with the Housing Coordinator also doubling as the overall City Link Coordinator. Besides the coordinators, there is a few ancillary or supportive staff to work with and assisting the coordinators are many volunteers (particularly in the Sports and Health Sectors) who keeps the work of the City Link ongoing and viable. This is aided by the fact that activities are community based, a lot of the work is done through and by the benefiting communities.

Legal Status (Manicaland Community Development Link – MCDL)
Since the inception of the City Link 19 years ago, it has been operating in Mutare without a legal status except for Housing and Sports which have developed into legal entities, registered as Trusts. Discussions in the City Link Board, staff, partners, stakeholders and Stedenband counterparts in Haarlem, made it clear that there is need for a registered legal entity for the Mutare-Haarlem City Link. Agreed was to localize the name, which has some benefits: local identification; registration easier when using a local name when registering; opening up partnership to other donors or funding organization.
 
Registration of the PVO (Private Voluntary Organisation) will take place early next year under the name Manicaland Community Development Link (MCDL). Registration will be under the Ministry of Labour and Social Welfare, which also qualifies the organization for rebates or duty exemption.

The MCDL will keep the City Link sectors under one umbrella organization but giving enough room for sectors to pursue their one plan and approaches. It gives sectors that are not registered a legal status for operations including funding proposals and contracts. Communication and correspondences will be under the new MCDL logo.

New housing project
The year 2011 saw the exchange of ideas between Haarlem and Mutare on the development of a new project named ‘Magamba Housing Project’, during the visit of the Mayor of Mutare (Brian James), his wife (Lynne) and the City Link & Housing Coordinator (Gift K. Sanyanga) to Haarlem. Among some of the notable organizations and groups they met in Holland are: The TU Delft (Professor Thijs Asselbergs), The three Housing Corporations in Haarlem – Pré Wonen, Ymere and Elan Wonen, the Stedenband Housing Committee, the Stedenband Board, DIGH (Dutch International Guarantees for Housing).

The idea is to develop a new housing plan that maximizes usage of available space through the development of modest, compact but good quality houses. This has the advantage of assisting more people on a smaller space hence also cutting the costs of wide spread infrastructural development which is common with the Zimbabwean system of building that continuously spread on the ground duped ‘the Los Angeles syndrome’. With housing literally, being built in the area close to the main city facilities or the Central Business District. The City Link Housing Project has a prime site close to existing facilities. The partners in Haarlem and Mutare agreed to use this housing project as a model of modern housing development, but also to use the existing housing development plans and materials in Zimbabwe. The use of ‘Green Energy’, in this case solar panels is also considered for its environmental friendliness and being readily available especially in the light of continuous energy challenges and rampant power cuts in the country.

Conducts have been made with the Ministry of Housing and Social Amenities through meetings with the Minister himself, Honourable Giles Mutsekwa who coincidentally happens to be the Member of Parliament for the constituency where the New Housing project and the existing Hobhouse Housing Project are located. There a great deal of enthusiasm and support by the ministry. They wish to see the model being a success and spread to other cities.
For the new housing project DIGH advisors Jan de Vletter and Ans van Berkum visited Mutare. Architect Joeri van Ommeren visited to assess the architectural components of the new project. To enhance the exchange a Technical Team in Mutare and in Holland is setup.

The idea is to build a Community Centre at the New Housing Project based on the successful center for the existing Hobhouse Housing Project. Active participation of the community is critical for any housing project for building of houses and for community building.

A lot has to be done and we hope the year 2012 will bring more success and build on the achievements and work done so far. Magamba Housing Project is a good model on housing development in the light of the challenges Mutare faces compounded the shortage of good housing.

Cooperation with the Mayor and the City
The success of the City Link projects will be incomplete if the support of the Mutare City Council is not mentioned, the efforts of the Mayor and the councilors and the City of Mutare Management team and staff. They have given undiluted support in recognition of the positive effects the City Link projects have on the community of Mutare and particularly for the disadvantaged (including those infected and affected by HIV and AIDS). 
The City Link projects have made a milestone towards helping people to attainment basic human rights as access to shelter, health and contribute to attain the Millennium Development Goals (MDGs). Our project intervened in: the eradication of extreme poverty, enhanced health related issues, gender equality and women empowerment, have contributed in education.
 
The visit by the Mayor and his delegation in June 2011 to Haarlem also gave them the opportunity of meeting with various other partners aimed at strengthening the Haarlem – Mutare City Link relations.

One of the success stories of this visit is the launching and continuous publication of the Mutare City Council bi-weekly (fortnightly) newsletter – the Mutare Bulletin and establishment of a public relations office desk in the Mayor’s office. This launch was achieved with the assistance of the Public Relations Officer (Ms. Marjolein Verhoeven) from the City of Haarlemmerliede who helped during her one-month work exchange visit. Concurrent with Marjolein‘s visit, were the interviews held by, Arjan Harmsen, for the Hobhouse Housing and the New Magamba Housing Project. The interviews are for a Housing Documentary for the City Link Housing Project – to showing what has been achieved and plans.

The City of Mutare, its Mayor, councilors, management and staff remain proud owners, foster parents and associates with the City Link and the results of its operations.

Zimbabwe in 2012
The political settlement in Zimbabwe remains unstable with the failure of the Government of National Unity (GNU) to operate in unison. Lots of political bickering and efforts to undo and discredit each other is the order of the day. However, the dollarization of the economy has improved the supply of goods and services as well as enhanced capacity utilization in industry. However many people still live from less than US$1 a day and are still wallowing in poverty.  Thus the effects of economic growth as reported has not reached all the people and no much change has been recorded in people‘s lives except the availability of goods and services which unfortunately they do not have the income to acquire. Even the proceeds of the rich mining of especially diamonds are yet to be felt by the common people.
The new constitution, which will be ideal for paving the way forward to free and fair election of a new government, is still in drafting stage  and hence the dates or year for holding elections. Having elections soon is always the talk, especially from Zanu PF, yet there is nothing on the ground in terms of an environment for conducting free and fair election. Is this not just a political rhetoric or bickering most people tend to wonder? As long as this political impasse especially with finalizing the adoption of a new constitution remains 2012 might not see election again.

Save for eruption of some political related violence in the past months (especially in Harare) which have received a lot of public condemnation and also condemnation by the political leadership, the situation in the country is very calm. The tourism interests, compounded by the hospitality of the Zimbabwean people remain in place and untainted. The US$ remains in place.

The conclusion of my analysis is that the generality of people want things to stabilize especially the political and economic setup leading to improved living conditions. People look forward to the drafting and adoption of a people centered and driven new Zimbabwean constitution which creates a conducive environment for a free and fair election. People want peaceful elections and exercise their democratic right without fear or intimidation.

From the experiences of the hardships when using the Zimbabwean dollar, people still want the US$ to remain in operation until such a time where we can revert to Zimdollar again and some even propose then Southern Africa, like Europe using the Euro, will be using one currency. We remain optimistic for 2012.

We wish everyone a Merry Christmas and a Happy New Year.

Gift Sanyanga

Klimaatverandering bedreigt zuidelijk Afrika
Begin december werd in Durban, Zuid-Afrika de UN Convention on Climate Change gehouden, opvolger van de desastreus verlopen klimaatconferentie in Kopenhagen. Durban leverde niet veel meer op dan voornemens. In 2015 moet een nieuw verdrag worden gesloten dat in 2020 van kracht wordt en waaraan alle landen inclusief grote landen als China, India, Brazilië en de Verenigde Staten deelnemen. Kortom het probleem wordt vooruitgeschoven.

Het beleid zoals afgesproken op de klimaatconferentie in Durban resulteert in een temperatuurstijging van 3,5 ºC aan het eind van deze eeuw, aldus het Potsdam Institute for Climate Impact Research en Ecofys. Belangrijk is dat de Kyoto overeenkomst en daarmee de handel in CO2 (die zou aflopen in 2012 af) door Europese landen in stand wordt gehouden. Het is echter onvoldoende om klimaatverandering te stoppen.

Reden om ook even stil te staan bij de effecten van klimaatverandering op de regio van de conferentie, zuidelijk Afrika.

Zuidelijk Afrika is droog aan de westkant en vochtig aan de oostkant. Door de ligging van bergketens betekent het dat Mozambique vochtig is en de grens met Zimbabwe de scheidslijn vormt. Grote delen van Zuid-Afrika, Namibië, Botswana, Zambia, Angola, Malawi en Zimbabwe zijn (semi)woestijn (zie kaartje).

Klimaatverandering
In de vorige eeuw is de temperatuur in zuidelijk Afrika met 0,5 ºC gestegen, wat overeenkomt met de gemiddelde stijging op aarde. Tegelijkertijd is de regenval in de semiwoestijngebieden afgenomen. Voor zuidelijk Afrika is ENSO (El Niño-Southern Oscillation) belangrijk. Hoewel El Niño en La Niña optreden in de Grote Oceaan, ver weg van de kust van Afrika is er een duidelijk effect. Tijdens El Niño valt er vaak (7 van de 10 keer) meer regen in oost en minder in zuidelijk Afrika, tijdens La Niña is dat omgekeerd, toename in regenval leidt dan regelmatig tot overstromingen. Sinds begin jaren negentig komen El Niño/La Niña vaker en sterker voor, waarbij een relatie met de temperatuurstijging wordt vermoed.

Zimbabwe heeft nu gemiddeld 800 mm regenval per jaar – dat valt vooral in de (zomer)periode november tot april – vergelijkbaar met Nederland, echter 800 mm in het warme klimaat van Zimbabwe is door verdamping effectief minder dan in Nederland. Verdere toename van de temperatuur zou in sommige gebieden de regen doen toenemen, maar in grote gebieden inclusief Zimbabwe neerslag aanzienlijk doen verminderen en het regenseizoen korter maken.

Landbouw
Voor Zimbabwe betekent dit, dat belangrijke aanpassingen nodig zijn op de gewassenteelt. Maisproductie wordt in de meeste gebieden onmogelijk. Sorghum en Parelgierst (couscous) zijn goede alternatieven, want soorten die beter bestand zijn tegen droogte. Ook veeteelt is een alternatief. Door de bouw van dammen kan voldoende water worden opgevangen om in de behoefte te voorzien. Perioden van langdurige droogte in verband met El Niño en overstromingen door La Niña blijven een bedreiging.

Ziekten
De toename in temperatuur betekent ook dat een aantal ziekten zich verder kunnen verspreiden. Dengue, dat nu in zuidelijk Afrika alleen in Mozambique voorkomt, is daarvan een belangrijk voorbeeld. Anderzijds neemt het verspreidingsgebied van malaria af (door minder muggen in droge gebieden), maar toe in hoger gelegen gebieden (door de toename van de temperatuur).

Leen van de Polder

Bronnen:
Grantham Institute for Climate Change,
Discussion paper No 1, October 2009
The science of climate change in Africa: impacts and adaptation
Gordon Conway, Professor of International Development, Imperial College London

Climate Change Climate and Variability in Southern Africa: Impacts and Adaptation in the Agricultural Sector
Serigne Tacko Kandji, Louis Verchot and Jens Mackensen – 1996
Word Agroforestry Centre (ICRAF), United Nations Environment Programme (UNEP)

Vallende Msasa kondigt verandering aan

Het omvallen van een beroemde boom uit het koloniale tijdperk van Zimbabwe, de ‘Hanging Tree’ in Harare heeft flinke opschudding veroorzaakt. Velen geloven dat het een signaal is voor een nieuw tijdperk. De met ijzeren vuist regerende 87-jarige president is aan het eind van zijn lange regeringsperiode.

Getuigen vertelden dat de 200-jaar oude Msasa boom, een historische plek en een nationaal monument, woensdag 7 december viel nadat hij was getroffen door een vrachtwagen van wegwerkers. Sommige wegwerkers zijn gevlucht, ze geloven dat het een voorteken was van de ‘slechte dingen die komen gaan’. De inheemse Afrikaanse boom met zijn kenmerkende rode bloesem, Brachystegia speciformis, werd in 1996 afgebeeld op een Zimbabwaanse postzegel.

Iconen van de eerste opstand tegen de blanke kolonisten zoals de voorouderlijke grootmoeder van de natie, Mbuya Nehanda, zouden in 1897 zijn opgehangen aan de boom. De eerste Chimurenga (Shona voor revolutionaire strijd) was 1896-1897, de guerrillastrijd voor 1980 was de tweede Chimurenga.

De boom viel aan de vooravond van de start van het jaarlijkse congres van de partij van Mugabe, haar laatste grote bijeenkomst voor cruciale verkiezingen volgend jaar. De stemming is bedoeld om een eind te maken aan de ​​fragiele coalitieregering - voormalig oppositieleider Morgan Tsvangirai is nu premier - gevormd na verkiezingen in 2008 die werden geplaagd door geweld en stemfraude. Mugabe reisde dit jaar al acht keer naar Singapore voor medische behandeling, naar verluidt voor naar andere organen uitgezaaide prostaatkanker. Mugabe wil van geen wijken weten en blijft kandidaat bij de komende presidentsverkiezingen.

Mbuya Nehanda was een geestelijk leider en medium en werd verondersteld grote krachten te hebben gehad. Ze wordt door de zeer bijgelovige Zimbabwanen gezien als de grootste kracht van het land en is symbool van het zwarte verzet tegen de koloniale overheersing.
Sinds de onafhankelijkheid in 1980, is mevrouw Nehanda vereerd met standbeelden in het parlementsgebouw en bij belangrijke overheidsgebouwen, straten zijn naar haar vernoemd in alle steden en dorpen van Zimbabwe.

Koloniale verslagen geven aan dat ze werd geëxecuteerd in 1897 voor het doden van de gouverneur Henry Pollard, bekend om zijn wreedheid tegenover zwarten. Volgens Zimbabwe historicus Rob Burrett geven de verslagen aan dat ze is opgehangen aan een galg in de gevangenis op de plek waar nu het hoofdbureau van politie van Harare is.

Maar een mythe opgebouwd vóór de onafhankelijkheid wil dat de koloniale rechtbank, voorgezeten door ‘Hanging Judge’ John Watermeyer, mevrouw Nehanda en anderen die hij ter dood veroordeelde liet verhangen aan de karakteristieke Msasa boom. Op dat moment stond de boom aan de rand van de kleine koloniale nederzetting bekend als Salisbury, later werd dat Harare met twee miljoen inwoners en hoofdstad van Zimbabwe.

Opeenvolgende stadsbesturen negeerden oproepen ​​om de boom - gezien als een gevaarlijk verkeersobstakel - te verwijderen van de middenberm van Josiah Tongogara Avenue die leidt langs de koloniale stijl Harare sportclub en het kantoor van Mugabe. Volgens Burrett was de boom getekend door verkeersongevallen en ziek en verrot. "Maar het is echt triest dat hij nu weg is”, zei hij.

© Leonie Palsma

Thuiszorg in Haarlem en Mutare
Op 23 november 2011 organiseerde de werkgroep culturele activiteiten van buurtcentrum de Hamelinck in de Haarlemse Slachthuisbuurt een thema-avond over thuiszorg. Deze staat in Nederland steeds meer onder druk. Wonen en zorg worden steeds meer gescheiden. Een plek in een zorgcentrum is een lot uit de loterij. Hoe ontwikkeld zich dat in de toekomst hier en hoe wordt dat in Zimbabwe aangepakt.
Een kleine 100 mensen bezochten de bijeenkomst die begon met een presentatie over hoe de Stedenband thuiszorg in Mutare ondersteund. Daar bezoeken 50 zgn. caregivers iedere week zo’n 500 thuiswonende zieken. De Stedenband ondersteunt onder meer met opleidingen en uitrusting. Joop Portegies van de Zorggroep Reinalda vertelde hoe in Nederland de techniek in de toekomst steeds meer de zorg zal overnemen. Een panel van mantelzorgers en hulpverleners beantwoorde zo goed mogelijk de vragen van de zaal. Conclusie was dat we in Nederland nog steeds veel beter af zijn dan in Zimbabwe maar dat we ons grote zorgen maken of dat zo blijft.

Dik Bol

Kort nieuws

Verkiezingen in 2012?
De Zanu-pf wil de regering van nationale eenheid beeindigen en zo nieuwe verkiezingen af dwingen in 2012. De verkiezingen zouden dan plaatsvinden zonder hervorming van de grondwet, kiesregisters, media en veiligheidswetten. De MDC zegt dat dit tegen de afspraken is die zijn gemaakt bij de vorming van de regering van nationale eenheid. De SADC (Southern African Development Community) controleert de afspraken en moet het houden van nieuwe verkiezingen goedkeuren. Ondertussen wordt er al twee jaar gewerkt aan een nieuwe grondwet. Een commissie schrijft op dit moment aan de nieuwe grondwet. De Zanu-pf zegt dat de commissie onvoldoende rekening houdt met de uitslagen van het consultatieproces dat heeft plaatsgevonden en wil een nieuwe commissie. Zanu-pf wil snel verkiezingen vanwege de tanende gezondheid van Mugabe.

Global Witness stapt uit Kimberley overleg
Naar aanleiding van de goedkeuring van de verkoop van diamanten uit Marange (ten zuidwesten van Mutare) is de organisatie Global Witness uit het Kimberley overleg gestapt. Global Witness was een van de grondleggers van het overleg. Met de legale verkoop van Marange-diamanten komt er een eind aan de bestrijding van bloeddiamanten. Naast legale bedrijven vindt er ook dwangarbeid en kinderarbeid plaats in Marange. Een groot deel van inkomsten uit de diamantwinning verdwijnt naar hoge functionarissen uit de veiligeidsdiensten en de Zanu-pf. Ondanks alle misstanden werd de verkoop toch goedgekeurd.

ID-Banen
Ondanks toezegging dat er zou worden gewerkt aan een oplossing voor het verdwijnen van drie ID-banen bij de Stedenband, is er bij het verzenden van deze nieuwsbrief nog geen zicht op een oplossing - bestuurlijk overleg is gaande (!?). Dit betekent dat Richard Lagerweij en Michaël Maas per 1 januari niet meer in dienst zijn van de Stedenband. Leen van de Polder blijft tot 1 februari.

Burgemeester Mutare 4 maanden verlof over accountantscontrole
Brian James, de burgemeester van Mutare heeft tot en met april 2012 verlof opgenomen. De achtergrond is een conflict over accountantscontrole van delen van de boeken over 2010. Zowel van ambtelijke zijde, de raad, als vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt de controle tegengewerkt schrijft James in een brief. Brian James meent dat daardoor een situatie ontstaat die hij niet kan verantwoorden tegen over de bewoners van Mutare en de belastingbetaler.

Nieuwsbrief 8 - november 2011

ID-Banen Stedenband verdwijnen
23 december a.s. is het negen jaar geleden dat ik voor het eerst het kantoor van de Stedenband binnenliep. Het was de laatste mogelijkheid voor een nieuwe Id-baan. Vanaf 1 januari 2003 stopte de gemeente Haarlem met de regeling. Nog vóór de kerst werd het arbeidscontract getekend. Tegelijk kwam ook Richard Lagerweij in dienst als grafisch vormgever en logistiek medewerker (de enige op het kantoor met een rijbewijs!).

Zelf ben ik nooit in Zimbabwe geweest, mijn taken lagen meer in Haarlem. Ik werd aangenomen als archief- en documentatiemedewerker. De jaren daarna werden mijn werkzaamheden nog uitgebreid met (computer)technische taken, websites bouwen, redactie Stedenbandkrant, tentoonstellingen inrichten, post ophalen en wegbrengen en wat al niet meer.
Samen met stagiairs heb ik de educatieve website Zimsurf.nl vernieuwd. De nieuwe opzet maakt het eenvoudiger om elementen toe te voegen.
Door mijn werk bij de Stedenband heb ik een goed beeld gekregen van ontwikkelingssamenwerking met een Afrikaans land.

Begin dit jaar werd duidelijk dat de gemeente Haarlem de subsidie voor de Id-banen per 1 januari 2012 zou stopzetten. Er werd nog gezocht naar alternatieven maar al snel was duidelijk dat er in deze tijden van bezuinigingen geen geld beschikbaar was voor de gesubsidieerde arbeid. Vanaf 1 januari zal de Stedenband het dus met drie medewerkers minder moeten doen.

Voor mijzelf betekend het dat ik op zoek moet naar een nieuwe baan, iets wat in deze tijden niet eenvoudig is. Het werk in de culturele hoek is schaars en er wordt veel bezuinigd. Ik ben nog geen vijftig, dus ik hoop dat er nog werkgevers zijn die me willen aannemen.

De Stedenband wordt meer afhankelijk van vrijwilligers, maar de continuïteit van veel werkzaamheden zal toch wegvallen. Bij deze wil ik een oproep doen voor vrijwilligers. We hebben mensen nodig die regelmatig administratief werk op kantoor willen doen, op afroep aanwezig willen zijn bij evenementen of voorlichting willen geven aan groepen.

Michaël Maas

© Leonie palsma

Handel in diamanten Marange gelegaliseerd
Begin november is via het Kimberley Process Certificering Systeem besloten dat Zimbabwe diamanten ter waarde van 2 miljard US dollar legaal mag verkopen op de internationale markt. De vondst van een alluviaal diamantveld in Marange, 80 km ten zuidenwesten van Mutare heeft de afgelopen jaren tot veel commotie, misstanden, geweld en dwangarbeid geleid. Het besluit heeft tot protest geleid van mensenrechtenorganisaties.

Van 2006 tot 2008 was het wildwest en kon iedereen op het terrein naar diamanten gaan graven. Eind 2008 greep het leger bruut in en werden illegale mijnwerkers met veel geweld verdreven. Er vielen naar schatting 200 doden.

Sindsdien is het gebied afgesloten en werken zes bedrijven in het gebied gelieerd aan de Zanu-pf en machtige personen uit het leger en de veiligheidsdiensten. Een van de bedrijven is een joint venture met het Chinese staatsbedrijf Anjin.
De bedrijven zijn:
Mbada Diamonds
Anjin/Zimbabwe National Army
Marange Resources (ZMDC en voorheen Canadile)
The Zimbabwe Republic Police
The Central Intelligence Organisation
The National Prison Service
(bron: Eddie Cross rede voor het parlement 26-10-2011)

Er is geen goede controle op de diamantenwinning. Een aantal bedrijven werken met professionele middelen en machines (Mbada en Anjin) ander doen dat niet. Er vindt ook ‘illegale’ winning plaats. Zo laten soldaten boeren en anderen graven tegen kleine vergoedingen en verkopen ze diamanten op de zwarte markt. Het diamantengebied is waarschijnlijk 600 km² groot, al vindt de winning vindt tot nu toe plaats in een gebied van enkele tientallen vierkante kilometers.

Door de goedkeuring van de Zimbabwaanse diamantwinning dreigt het Kimberley systeem te worden ondergraven. Bedrijven als Rapaport en De Beers willen, om verschillende redenen niet handelen in diamanten uit Marange. Toch zal het geen moeite kosten de diamanten met name op de Aziatische markt te verkopen.

Lokale bevolking
Bewoners van het Marange district profiteren niet van de diamantwinning in het gebied. Tientallen families werden gedwongen te vertrekken uit het gebied en werden gedumpt op het terrein van Arda Transau, een verlaten boerderij in Odzi 60 km ten westen van Mutare. Bewoners zeggen dat elke familie $ 1.000 compensatie krijgt en vervolgens worden geacht voor zichzelf te zorgen. In de komende jaren zullen nog 4.000 families worden gedwongen te verhuizen voor de diamantwinning. In het stroomgebied van de Odzi-rivier ten zuiden van de mijnbouw over vervuiling, door het slib van de diamantwinning.

De schatkist en de rest
De diamanthandel in Marange was vrijwel geheel illegaal en volgens officiële cijfers kreeg de schatkist tot en met 2009 $ 174 miljoen. Op basis van eigen onderzoek schat Eddie Cross, parlementslid van de MDC uit Bulawayo, schat – op basis van eigen onderzoek – de winning over die periode echter dat de opbrengst 2,5 keer zo groot moet zijn geweest. Voorzichtige schattingen van de totale winning in Marange in 2010 bedragen minstens $ 2 miljard, toen werd gestart met grootschalige machinale winning. De werkelijke winning ligt aanzienlijk hoger en verdwijnt op illegale wijze naar China, India en het Midden Oosten. Een kleine elite uit de veiligheidsdiensten, het leger en de politiek wordt gigantisch rijk van deze handel. Eddie Cross berekende dat Marange de schatkist minstens 2,8 miljard dollar per jaar zou kunnen opleveren gedurende een periode van 30 jaar.

Buiten Eddie Cross hoor je in de politiek weinig protest rond de gang van zaken in Marange, ook niet van de MDC. Die gaan er vast vanuit dat ze na verkiezingen in 2013 de macht overnemen van de Zanu-pf en daarmee de controle over Marange krijgen. Of de vetpot daadwerkelijk onder MDC controle gaat vallen is de vraag. Marange blijft een potentieel gevaar voor vrede en stabiliteit in Zimbabwe.

Leen van de Polder

Mujuru vermoord voor samenwerking met MDC
Volgens bronnen van SW Radio Africa is Solomon Mujuru augustus j.l. vermoord vanwege samenwerking tussen de Mujuru-vleugel van de Zanu-pf en de MDC. Mujuru kwam onder verdachte omstandigheden om het leven toen zijn boerderij in de buurt van Harare afbrandde. Het lichaam van Mujuru werd gevonden in de gang van het huis op een plaats waar de brand zou zijn ontstaan. Geen logische plek om tijdens een brand naar toe te vluchten in een huis met alleen een begane grond en een tiental uitgangen. Tijdens het politieonderzoek is slordig omgegaan met de sporen, het huis was niet afgezet en een groot aantal personen, dat niet betrokken was bij het politieonderzoek liep door het huis. De resultaten van het onderzoek zijn nog niet gepubliceerd.

Samenwerking MDC
De Mujuru’s zouden een afspraak hebben gemaakt met de MDC. Die hield in dat een overwinning bij de komende presidentsverkiezingen van Tsvangirai zou worden gesteund en dat Joice Mujuru, de vrouw van Solomon, vicepresident zou blijven, aldus het radiostation. De reden hiervoor zou het beschermen van de zakelijke belangen van de Mujuru’s in Zimbabwe zijn – ze bezitten een aantal boerderijen en mijnen.
Mugabe en Emmerson Mnangagwa, minister van defensie en rivaal van de Mujuru’s, kregen lucht van de afspraak. Dat leidde tot heftige verbale confrontaties. Een paar dagen voor de dood van Mujuru kwam Bothwell Hlahla, diamanthandelaar voor Mujuru om bij een verkeersongeluk in Mutare. De geschiedenis van de Zanu-pf is vol van afrekeningen en aanslagen, daaronder veel verdachte verkeersongelukken.

Leen van de Polder

Zitten blijven
“Ik kon goed leren: ik behoorde tot de top drie van mijn klas. Het heeft me verdriet gedaan dat mijn vooruitzichten zijn kapotgemaakt [door operatie Murambatsvina]. Een opleiding biedt leven. Zonder onderwijs ben je niemand. Als je bent opgeleid heb je betere vooruitzichten. Dat vertelde Clever van 24 jaar over hoe zijn toekomstperspectief kenterde. Amnesty International, (Left  Behind: The Impact of Zimbabwe’s Mass Forced Evictions on the Right to Education, October 2011)

Operatie Murambatsvina, in de volksmond Tsunami (naar de ramp van 2004 in de Indische Oceaan) vond plaats in 2005. De Zimbabwaanse overheid gaf opdracht tot de vernietiging van honderdduizenden woningen in arme townships. Complete stadswijken werden met de grond gelijk gemaakt en inwoners verloren hun bestaan, vaak onder gewelddadige omstandigheden. Landelijk werden 700.000 woningen vernietigd en in Mutare verloren 20.000 tot 40.000 mensen hun woonruimte en schamele bezittingen. Sommigen vertrokken naar het platteland, trokken bij familie in, of verlieten zelfs Zimbabwe.

Vergeleken met de meeste Afrikaanse staten, had Zimbabwe goed onderwijs opgebouwd na de onafhankelijkheid in 1980. Het regime, de ZANU-PF, had aan het begin van de eenentwintigste eeuw veel steun had verloren, door onderdrukking, slecht economisch beleid, hyperinflatie. Het regime besloot, na frauduleuze verkiezingen van 2005, tot de drastische Operatie Murambatsvina. Zo wilden ze met geweld de oppositie smoren, want die had veel steun gekregen in de steden en de townships.

Honderdduizenden mensen werden dakloos, werkloos en kinderen kansloos, wat ook internationaal protest opriep. Om de schijn op te houden, dat het regime juist stadsvernieuwing beoogde, startte de Zimbabwaanse overheid operatie Garikai/Hlalani Kuhle (Live Well),. Het project was echter veel te kleinschalig, onvolledige huizen werden opgeleverd en voor maatschappelijke diensten, zoals onderwijs, was nauwelijks aandacht. De meeste ontheemden bleven verstoken van een dak, met vrijwel geen arbeidskansen en onvoldoende bestaansmiddelen.

Dat het onderwijs letterlijk kind van de rekening werd, kan niemand verbazen. Daarbij zorgde de hyperinflatie ervoor dat veel leraren stopten met hun werk, omdat ze niet genoeg verdienden om te overleven. Veel scholen sloten.

Amnesty International heeft talloze ontheemden geïnterviewd in Hatcliffe Extension en Hopley, twee nieuwe wijken bij Harare. De bevindingen zijn voorgelegd aan de huidige minister van onderwijs, MDC-er David Coltart. Coltart herkent de bevindingen van het rapport, maar geeft aan dat er onder zijn ministerschap wel wat is verbeterd.

Hoe dan ook roept Amnesty International de autoriteiten in Zimbabwe op om te zorgen dat alle kinderen die momenteel in tijdelijke nederzettingen gehuisvest zijn naar school kunnen.
Isobel Buiter

Left Behind, the Impact of ZImbabwe’s mass forced evictions on the right to education (Amnesty report - pdf-file)

Unicef informatie (van 18 november) over onderwijs in Zimbabwe

Interview met Mugabe over operatie Murambatsvina op Youtube

Nieuwsitem over onderwijs in Zimbabwe op Youtube

Documentaire over kinderen en onderwijs in Zimbabwe (volledige documentaire geeft een indrukwekkend beeld van het leven van kinderen in Zimbabwe) op Youtube

1 december is het Wereld Aids Dag
Een dag waarbij de hele wereld stilstaat bij de aidsproblematiek.
Dit jaar organiseert Flinty's een benefietavond voor de Stedenband Haarlem - Mutare.
Die avond kan je meedoen aan verschillende activiteiten, een loterij, dansen op Spoon Lifts Moon en DJ Crusty Locks, luisteren naar sprekers van de Stedenband en dus een steentje bijdragen.

Kort nieuws

Gezondheid Mugabe
Het is een publiek geheim dat het niet al te best gesteld is met de gezondheid van Mugabe, hoewel alle betrokken partijen blijven ontkennen en de aard van de ziekte van president Mugabe niet bekend is. Volgens Amerikaanse ambassadeverslagen op Wikileaks is sprake van uitgezaaide prostaatkanker. Het is hoe dan ook duidelijk dat Mugabe ernstig ziek is en snel achteruit gaat. Mugabe vliegt steeds vaker voor behandeling naar Singapore. Tijdens een diploma-uitreikingsceremonie aan de National University of Science and Technology (NUST) in Bulawayo leek Mugabe oud en vermoeid, aldus een van de aanwezig studenten.

Bee Ttag op de Langeburg
Bij de schildering op de onderzijde van de Langebrug wordt in de komende maanden een Bee Ttag geplaatst. Dat is een soort barcode die smart Phone gebruikers kunnen scannen waarmee ze doorlinken naar de website van de Stedenband. Afgelopen zomer werden er vanaf de passerende schepen veel foto’s gemaakt van de onderzijde van de brug.

Corruptie in zuidelijk Afrika
Transparency International heeft een onderzoek gedaan naar de mening van inwoners van landen in zuidelijk Afrika over corruptie. Daarvoor werden 6000 mensen geïnterviewd in Zuid-Afrika, Democratische Republiek Congo, Zimbabwe, Malawi, Zambia en Mozambique. Helaas is het niet best gesteld in al deze landen. U kunt het rapport hier downloaden.
Daily Lives and Corruption,
Public Opion in Southern Africa

website van Transparency International

Foto's projecten op Google Earth
Op Google Earth zijn bij verschillende projecten van de Stedenband in Mutare en in Haarlem foto's geplaatst. Voorbeelden zijn de Langebrug en Hobhouse in Mutare.

Nieuwsbrief 7 - oktober 2011

Bert Bruijn en Jan de Vletter spreken over Mutare
Lezingen en expositie ‘van Kaya naar Musha’

In het kader van de expositie ‘Van Kaya naar Musha’ geven Bert Bruijn en Jan de Vletter in het ABC lezingen en presentaties over volkshuisvestingsprojecten en wijkopbouw in Mutare (Zimbabwe). Met deze lezingen wordt dieper ingegaan op de geschiedenis en ontwikkelingen van de projecten die ondersteund worden door de Stedenband Haarlem-Mutare. Met de lezingen wordt tevens het belang van deze projecten benadrukt waarbij op bijzondere wijze samenwerking tot stand komt tussen het lokale bestuur, organisaties en bewonersgroepen.

Lezing Bert Bruijn,
woensdag 26 oktober, 20.00 uur (open 19.30 uur)
Bert Bruijn is burgemeester van Haarlemmerliede en Spaarnwoude en lid van de werkgroep Huisvesting van de Stedenband Haarlem-Mutare. Hij spreekt over het ontstaan van het huisvestingsproject in de wijk Hobhouse en de nieuwste ontwikkelingen in het stadsdeel Chikanga. Bert Bruijn is momenteel in Mutare waar hij samen met architect Joeri Ommeren (assistent hoogleraar Thijs Asselbergs TU Delft), op werkbezoek is. In Chikanga wordt in opdracht van de Haarlem Mutare Housing Foundation Trust en in nauwe samenwerking met de gemeente Mutare (ondersteund wellicht door bouwkundestudenten van de TUD) een nieuw bouwproject ontwikkeld. In het project worden particuliere woningen, huurwoningen en een wijkcentrum gepland. 

Lezing Jan de Vletter,
woensdag 2 november, 20.00 uur (open 19.30 uur)
Jan de Vletter is oud-directeur van woningcorporatie De Alliantie Flevoland. Hij bezocht dit voorjaar Mutare voor het huisvestingsproject en bracht advies uit over de vitaliteit van het huidige project en de haalbaarheid van een vervolgproject. Jan de Vletter is via Aedes (overkoepelende organisatie van woningbouwverenigingen) een paar jaar intensief betrokken geweest bij de wederopbouw in Atjeh (Indonesië) en bij financiering van sociale woningbouw in andere landen. In zijn lezing gaat De Vletter in op de wijze waarop Nederlandse woningcorporaties door middel van technische ondersteuning en met bankgaranties woningbouwprojecten in zuidelijk Afrika mogelijk maken.

Van Kaya naar Musha
De expositie Van Kaya naar Musha is door de Stedenband Haarlem-Mutare georganiseerd in het ABC en geeft een beeld van de urbanisatie in Afrika en de effecten daarvan voor de stad Mutare. Vanuit Haarlem worden projecten in een aantal wijken in Mutare ondersteund. Op de tentoonstelling komen verscheidene aspecten aan de orde: de problemen, de worsteling, de ontwikkeling, de organisaties, de verandering. Er is aandacht voor stadsplanning en infrastructuur maar ook voor de persoonlijke schaal en betekenis van het verhuizen van het platteland naar de stad, ‘zelf je huis bouwen’ en de moeite die het kost om iets tot stand te brengen.

ABC Architectuurcentrum, Groot Heiligland 47 Haarlem
Open: dinsdag t/m zaterdag van 12.00 tot 17.00 uur
zon- en feestdagen van 13.00 tot 17.00 uur
Toegang is gratis
De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door subsidie van de NCDO, de gemeente Haarlem en woningcorporaties Pré Wonen, Elan Wonen en Ymere

Passie voor toneel en muziek – interview Allen Mapingure

Allen Mapingure is musicus van beroep en geeft toneelles in Mutare. Hij is een van de oprichters van ICHYPPA (Integration of Children and Young People into Performing Art) dat sinds 2008 bestaat. Allen is ook penningmeester van MAPA (Manicaland Association of Performing Artist). Hij studeerde en woont in Mutare.

Allen is voor drie maanden in Nederland en gaat in november weer terug. Hij is op bezoek bij zijn vriendin Joyce Timmerman en bij Rina Mushonga. Met Rina speelde hij in Zimbabwe in Rina and the Zimfellas (hij speelt drums en conga’s). Hij zou het leuk vinden om ook in Nederland voor publiek te spelen. Hij probeert voor ICHYPPA contacten met Nederlandse organisaties te leggen.

“ICHYPPA doet projecten op scholen - van basisonderwijs tot voortgezet onderwijs - op het gebied van muziek, theater, poëzie en dans in Mutare en omstreken. ICHYPPA vindt het belangrijk kinderen de mogelijkheid te bieden om hun talenten te ontwikkelen. De kinderen krijgen gedurende een jaar trainingen. Aan het einde organiseren we een festival”, aldus Allen. "Dit jaar al weer voor de vierde keer, het festival werd gehouden van 5 t/m 7 augustus. Het is bekend aan het worden en voor iedereen gratis toegankelijk. Het festival is op vier locaties gehouden, drie plaatsen in de open lucht in de townships en een in het centrum van Mutare. Er kwamen 400 tot 500 bezoekers op af. Overal hingen posters in de stad en in de Manica Post en de Standard werd over het festival geschreven. De kinderen vonden het leuk mee te doen en zijn trots op het festival. Er zijn grote plannen voor de toekomst: een kunstcentrum en een academie voor kinderen. We willen groeien", zegt Allen.

“Er werken zeven mensen voor ICHYPPA, die worden er niet voor betaald. We krijgen wel wat donaties. We hebben materiaal nodig voor de productie van theater en ook is er behoefte aan microfoons, versterkers en boxen.” Allen is hier dan ook op naar zoek naar materialen. ICHYPPA werkt op drie locaties in Mutare: in Dangamvura, Chikanga en Sakubva. De ruimtes zijn echter klein en er is slechts één computer.

De motivatie van Allen om het werk voor ICHYPPA te doen, gaat terug naar zijn kinderjaren. "Ik maakte toen al muziek, speelde toneel en danste. Voor de generatie na mij verdwenen deze mogelijkheden: geen tijd en men zag het niet als een beroep." Op het gebied van cultuur is er nu niets voor kinderen. “Kinderen zijn de toekomst en je moet ze met kunst in aanraking laten komen.” Om de cultuur in Mutare te bevorderen is er geld en zijn er faciliteiten in bijvoorbeeld scholen nodig. “Er is behoefte aan een functionerend theater, muziekinstrumenten en goede voorlichting. Hulp van de Stedenband en anderen daarbij is belangrijk. Zimbabwanen zelf zijn trots op hun cultuur en vinden het belangrijk.”

Als Allen gevraagd wordt naar de situatie in Zimbabwe en zijn verwachtingen voor de komende verkiezingen, verteld hij dat de situatie in Zimbabwe beter is dan enkele jaren geleden. Het is nu redelijk stabiel en er is genoeg te eten. Hoe de verkiezingen zullen uitpakken weet hij niet. Wel is hij van mening, dat er veel vooroordelen over Zimbabwe zijn. Als laatste geeft hij dan ook het advies: "Kom naar het mooie Zimbabwe en zie het met eigen ogen!"

Geke Leistra

100 Faces

Ouder worden in Mutare
De tentoonstelling 'Ouder worden in Mutare' hangt op dit moment in het Schoterhof in Haarlem-noord.

Lezing
Dik Bol geeft een lezing over de Stedenband en 100 FACES in buurtcentrum De Hamelink in de Slachthuisbuurt.
Woensdag 23 november om 20.00 uur
De Hamelink, Noormannenstraat 1, 2033 LG Haarlem

Marokkoweek, 13 tot en met 18 november 2011
15 november Mondiaal Centrum
De Marokkoweek is een jaarlijk terugkerende activiteit in Haarlem. Dit jaar werkt de Stedenband samen met de organisatie in het kader van onze actie 100FACES. Speciaal wordt aandacht besteed aan peer education. In Mutare heeft de Stedenband Haarlem-Mutare het Teen HIV Prevention Programme (THPP). Hierin geven Zimbabwaanse jongeren voorlichting aan andere jongeren over zaken als seksuele rechten en seksuele gezondheid, waaronder het voorkomen van hiv en andere Soa’s en hoe ga je met elkaar om.
In Mutare houden 25 zgn. peer educators (soort jongerenwerkers) en 25 sportleaders (sportbuurtwerkers) zich hier mee bezig.

Berberbibliotheek
Met o.a. schrijver Asis Aynan en vertaalster Hester Tollenaar
Mondiaal Literair donderdag 17 november 2011 in het MCH

Nieuwsbrief 6 - september 2011

Van Kaya naar Musha – Mutare in Haarlem
Even uitrusten in een woonkamer in Mutare? Tegenover het Frans Hals-museum kan dat. In het ABC Architectuurcentrum aan Groot Heiligland is vorige week een bijzondere expositie gestart: ‘Van Kaya naar Musha’.

Michaël Maas en Richard Lagerweij (links) makers van de tentoonstelling in de Afrikaanse huiskamer, staand Gabriel Verheggen, directeur van het ABC

Directeur Victor Verhoeven van woningbouw-vereniging Pré-Wonen opende de tentoonstelling, gemaakt door de Stedenband Haarlem-Mutare. Gigantische foto’s, soms meer dan 6 m2, nemen je mee naar Mutare. Je ziet hoe in nieuwe wijken mensen een nieuw thuis krijgen.

Gabriel Verheggen en Victor Verhoeven, directeur van Pré Wonen (links) die de officiele opening deed.

Haarlem had rond 1920 100.000, midden zestiger jaren ongeveer 175.000 en nu zo’n 150.000 inwoners.  Sinds 1980 is de bevolking van Mutare meer dan verdubbeld: van 100.000 naar 250.000 inwoners!  

Een enorme opgave, voor zo veel mensen nieuwe huizen bouwen en een hechte gemeenschap te verwezenlijken. De Stedenband Haarlem-Mutare, o.a. met hulp van Haarlemse woningcorporaties, begon bijna twintig jaar geleden, met het huisvestingsproject. Mensen in Mutare ontdekten dat ze zelf een goede wijk konden bouwen. Met de nodige moeite, doorzettingsvermogen en organisatie werd Hobhouse een prachtige wijk en nu zijn er plannen voor nieuwe woningen te bouwen in Chikanga.

Mutare was voor de nieuwkomers een onbekende stad, zonder een goed dak boven hun hoofd. In de tentoonstelling zie je wat dat betekent: van worsteling, via ontwikkeling en organisatie naar verandering. Van Kaya naar Musha – van Huis naar Thuis.



De interactieve expositie toont het leven van mensen in Mutare en wat het betekent om met zoveel mensen een nieuw huis, een nieuw bestaan op te bouwen. Beelden van Hobhouse, maar ook de plannen voor de nieuwe wijk Chikanga, een grote luchtfoto van Mutare (4-2m), een maquette, een echte huiskamer en verschillende video’s bieden bezoekers een levendig kijkje.


Er zijn video's te bekijken over de huisvestings-projecten in Mutare

En iedereen mag meedoen; kinderen kunnen hun creativiteit kwijt door zelf mee te bouwen aan de wijk. Een leuke tip voor de herfstvakantie, want de tentoonstelling is tot 14 november te zien.


Kinderen worden uitgedaagd zelf een wijk te maken

Isobel Buiter

Andere exposities in ABC:
29 september 2011 - 27 november 2011
Van crèche tot campus
Op deze expositie worden onderwijsgebouwen van Mecanoo architecten geanalyseerd en in perspectief geplaatst tegen de achtergrond van veranderingen in de maatschappij, onderwijsvisies en posities van scholen.

25 september 2011 - 30 oktober 2011
Raamreflecties
In de gang van het ABC is de expositie met het bijzondere werk van kunstenares Jeanette Grimbergen te zien. Grimbergen toont ruimtelijke collages onder de titel ‘Raamreflecties’.

Bezuinigingen treffen Stedenband hard

Na de landelijke bezuinigingen op de subsidies voor ontwikkelingssamenwerking die al in 2011 ingingen, wordt de Stedenband nu geconfronteerd met bezuinigingen door de gemeente Haarlem. De gevolgen zijn ingrijpend. De Stedenband dreigt drie medewerkers kwijt te raken die al jaren via de ID-regeling bij de Stedenband werken. Daarnaast wordt er ook nog eens € 11.000 op de algemene subsidie gekort.

Kortingen ontwikkelingssamenwerking
Eind 2010 werd de NCDO als subsidieplatform voor ontwikkelingssamenwerking opgeheven. Er volgde een fikse korting, ondanks beloftes van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking dat fondsen beschikbaar zouden blijven. Ben Knapen, huidige staatssecretaris voor Buitenlandse zaken heeft ook die regeling per augustus gestopt, waardoor alle fondsen zijn opgedroogd. Bovendien werden de medefinancieringsorganisaties gekort in hun subsidies van het Rijk. De Stedenband wordt hier ook door geraakt, omdat vooral via ICCO/Impulsis projecten werden gefinancierd. Daarvan is in 2011 minder dan de helft over en alleen voor gezondheidszorgprojecten.

Fondsenwerving
Voor het ondersteunen van de projecten in Mutare wordt de Stedenband veel afhankelijker van fondsenwerving en het zoeken van donoren, een ingewikkelde en tijdrovende taak. Met de actie 100Faces (zie www.100Faces.nl), de tentoonstelling Ouder worden in Mutare in een groot aantal verzorgingstehuizen in Haarlem en Heemstede en het leggen van contacten met bedrijven en organisaties in de stad, is de Stedenband een nieuwe weg ingeslagen Duidelijk is dat het wel even zal duren voordat deze activiteiten het  ontstane gat kunnen vullen.

Kortingen gemeente Haarlem
Begin 2011 heeft het College van B en W van Haarlem besloten de ID-banen (voorheen o.a. Melkert-banen) en WIW banen op te heffen. In deze regeling zijn werknemers in dienst van de organisatie waarvoor ze werken en betaald de gemeente de organisatie een loonsubsidie. In totaal werken in Haarlem zo 127 mensen bij musea, culturele instellingen en sociale en maatschappelijk organisaties. Deze mensen werken al 10 jaar of meer bij de instelling (de instroom werd gestopt per 2002).

Voor de Stedenband zal hierdoor de subsidie voor drie medewerkers komen te vervallen. Een medewerkster voor onderwijs zit in een vergelijkbare regeling maar zij kan tot haar pensioen in 2013 in dienst blijven. Daarbovenop is de Stedenband 10% gekort in Haarlems algemene subsidie – voor kantoor en coördinator en parttime sportmedewerker. Als je alles bij elkaar optelt, maar vooral aftrekt, houdt de Stedenband iets meer dan één formatieplaats over.

De capaciteit voor het organiseren van activiteiten, het ondersteunen van vrijwilligers, fondsen- en donorenwerving en het ondersteunen van projecten in Mutare is hiermee ernstig beperkt. Dat is erg jammer, want de Stedenband kan tegen lage kosten werken, omdat de capaciteit en opgebouwde expertise daarvoor in huis is. Vanaf 1 januari 2012 veel komt het gros van de activiteiten te vervallen.

De Haarlemse ID'ers voerden de actie Geen Idee? Slecht Idee! tegen de afschaffing van de ID Banen in Haarlem zonder dat daar iets tegenover stond voor de ID'ers en de organisaties waar zij werken (zie ook de actiewebsite: www.geen-id-slecht-idee.nl
De leden van de raadscommissie samenleving kregen een zakdoek aangeboden met ideeën.

Na Mugabe

Op dinsdag 13 augustus 2011 kwam generaal Mujuru om het leven bij een brand in zijn boerderij. Mujuru, een van de leiders in Zimbabwes bevrijdingsstrijd, was een belangrijke machtsfactor in Zimbabwe. Begin jaren negentig trad hij af als commandant van het leger en hij zat in het politbureau van de Zanu-pf. De omstandigheden rond zijn dood zijn verdacht en vrijwel zeker deel van de opvolgingsstrijd van Mugabe. Joice Mujuru, zijn vrouw, is vicepresident van Zimbabwe.

Bij de oprichting van de regering van nationale eenheid, van de Zanu-pf en MDC, werd een traject afgesproken om te komen tot een nieuwe grondwet, herstel van burgerrechten, hervorming van de veiligheidsdiensten, betrouwbare kieslijsten en persvrijheid. Daar is nog niets van terechtgekomen.

Begin dit jaar begon de tijd te dringen. Mugabe bleek ernstig ziek te zijn en mogelijk 2012 niet te halen. Ineens werd voorgesteld om al in 2011 verkiezingen te houden, zelfs zonder grondwetswijziging. Zo zou Zanu-pf de verkiezingen in kunnen gaan met Mugabe als presidentskandidaat en meer tijd creëren voor de opvolging van Mugabe. Kan de Zanu-pf namelijk een regering vormen zonder de MDC, dan kan de opvolging van Mugabe binnen de partij worden geregeld.

De Mujuru's en Tsvangirai (links)

De Zanu-pf kan de verkiezingen alleen winnen door fraude – de kieslijsten grootschalig vervalsen en jongeren niet inschrijven of mensen te dwingen in een kiesdistrict op het platteland te stemmen – en terreur door jeugdmilities, politie en leger in de plattelandsdistricten.

Deze opzet is (nog) niet gelukt omdat de SADC (Southern African Development Community) onder leiding van de Zuid-Afrikaanse president Zuma tot driemaal toe – de laatste keer in augustus – weigerde akkoord te gaan. De SADC wil eerlijke verkiezingen in Zimbabwe, althans een verkiezingsproces dat de toets der kritiek redelijk kan doorstaan.

Op gewelddadige wijze afrekenen met tegenstanders is in de Zanu-pf niet ongebruikelijk. Met het naderende einde van Mugabe is Mujuru vast niet het laatste slachtoffer.

De opties om aan de macht te blijven worden voor de Zanu-pf met de dag kleiner. Als de SADC vast houdt aan een eerlijk verkiezingsproces, kan de Zanu-pf de verkiezingen nooit winnen. Opiniepeilingen wijzen op een steun van maximaal 15%. Bij het overlijden van Mugabe, valt de Zanu-pf geheid uiteen over de vraag van zijn opvolging.
Mugabe roept nu op om verkiezingen in maart 2012 te houden.

Via WikiLeaks blijkt uit Amerikaanse diplomatieke post dat de top van de Zanu-pf en de MDC regelmatig bij Amerikaanse ambassadeurs, te biecht zijn gegaan. De Zanu’ers vertelden van Mugabes kanker en dat hij niet lang meer zal leven en te oud is om het land te besturen. De MDC‘ers vertelden op hun beurt dat ze geen hoge pet op hebben van Tsvangirai.Roy Bennett, penningmeester van de MDC vertelde ambassadeur Charles Ray dat de Zanu-pf onderdeel is van de toekomst van Zimbabwe. Hij vroeg de VS om wegen te zoeken om de gematigde elementen in de partij te ondersteunen bij het bestrijden van de extremisten.

Het is voor de bevolking van Zimbabwe te hopen dat er een vreedzame machtsoverdracht komt en eerlijke verkiezingen onder controle van internationale organisaties. Want er is een lange weg te gaan om in Zimbabwe een stabiele rechtsstaat te verwezenlijken.

Leen van de Polder

100 Faces en Ouder worden in Mutare
De tentoonstelling 'Ouder worden in Mutare' hangt op dit moment in het Schoterhof in Haarlem-noord.

De Stedenband is nu ook te vinden op Twitter: @HaarlemMutare

The Mutare Bulletin
Op de website van de Stedenband zijn onder het kopje Mutare (eerste kolom aan de linker zijde) de eerste 5 exemplaren te vinden van The Mutare Bulletin, een bericht van de gemeente Mutare over wat er speelt ni de stad. Het bulletin is tot stand gekomen met ondersteuning van Marjolein Verhoeven. Zij bezocht afgelopen zomer Mutare om de gemeente te helpen nij de opzet van het bulletin.

Nieuwsbrief 5 - juli 2011

Gift Sanyanga, ambassadeur van Hobhouse en Chikanga

Gift Sanyanga, de coördinator van de Stichting Stedenband Haarlem-Mutare in Mutare, was pas in Haarlem. Gift vergezelde burgemeester Brian James van Mutare en zijn vrouw Lynne Evans (zie andere artikel van deze nieuwsbrief). Samen werkten ze een druk programma af, vol afspraken, bijeenkomsten, officiële ontvangsten en bezoeken op verschillende plaatsen in Nederland (zie Youtube slide show). En op het natte Houtfestival hield Gift een toespraak, nadat  Haarlemse kinderen aan een Afrikaans dozendorp bouwden. Geen wonder dat hij wat vermoeid oogt. Stedenbandcoördinator van Haarlem, Dik Bol, interviewt zijn collega-coördinator uit Mutare en Gift vertelt over zijn passie, ´community building´ in Mutare.

Het is wel duidelijk dat Gift het verhaal over het huisvestingsproject in Mutare de afgelopen weken al vaak heeft verteld. Niet dat hij er genoeg van heeft, dat zeker niet. Maar pas als hij over het ‘community center’ (het buurthuis) praat, gaan zijn ogen echt glimmen en vertelt hij vol vuur over de vooruitgang in Hobhouse. Hoe steeds meer mensen zich betrokken voelen bij hun buurt, vooral door alle activiteiten en diensten die vanuit het buurthuis voor en door de bewoners worden georganiseerd.

Het buurthuis begon te leven toen Hobhouse werd schoongemaakt en de vuilnis structureel werd opgehaald – de actie werd eind 2008 georganiseerd door het Hobhouse Residents Committee toen een cholera-epidemie dreigde. Dàt was het moment dat veel bewoners snapten hoe je met zijn allen je eigen leefomgeving een stuk leefbaarder kan maken. Nog steeds wachten veel mensen op een huis, omdat er nu eenmaal niet genoeg geld is om iedereen tegelijk van een huis te voorzien. Toch profiteert iedereen in de buurt van wat het buurthuis heeft gebracht. Er is een bibliotheek (mede dankzij de Leeshonger-boeken uit Haarlem), er is een marktplaats met stalletjes, de sportfaciliteiten worden goed onderhouden en het buurthuis wordt door veel groepen gebruikt om met elkaar te praten over van alles en nog wat.

Gift legt uit dat ze nu een reserveringssysteem hebben voor het buurthuis, zodat iedereen de kans krijgt de ruimte te gebruiken. Deze faciliteiten en betere vooruitzichten vergroten het bewustzijn van de bewoners, wat hun rechten en plichten zijn. Hierdoor ondernemen de mensen meer en zo komt de buurt steeds een stapje verder. Als Dik aan Gift iets vraagt over democratisering versus Mugabe, geeft Gift een duidelijk antwoord. Het werk wordt niet voor en door de machthebbers gedaan, het gaat om de gewone mensen, die zullen door dit soort ontwikkelingen inzien wat hun rechten zijn en ze steeds meer claimen.

En als je er even over nadenkt, moet je Gift gelijk geven. Stel je eens voor: je leeft in een sloppenwijk, zonder voorzieningen en je volgende maaltijd is je grootste zorg, wat moet je dan met democratiseringsprocessen? Maar…, als aan je basisbehoeftes wordt voldaan, je een dak boven je hoofd hebt, je voldoende inkomen hebt, je onderwijs ontvangt, kortom je leven en je leefomgeving leefbaarder worden, ja dan kom je toe aan een ‘luxeartikel’ als democratie en mensenrechten. Het werk van de stedenband versterkt het democratiseringsproces en Gift vindt het jammer dat er soms mensen zijn die het verschil niet zien tussen het Zimbabwe van Mugabe en het Zimbabwe van de gewone man Gift kijkt uit naar de enorme uitdaging om in Mutare meer huizen neer te zetten, nu de grond in de wijk Chikanga is toegezegd. Tijdens zijn bezoek is Gift geïnspireerd door woningbouwcorporaties, stadsplanners, architecten en andere deskundigen. Met hulp van DIGH (Dutch International Guarantees for Housing) is de financiële kant ook wat zekerder. Een ding is zeker, in Chikanga gaat Gift zorgen voor een buurthuis, net als in Hobhouse. De toekomstige bewoners van Chikanga hebben al een gedreven ambassadeur in Gift Sanyanga.

Het ABC Architectuurcentrum organiseert samen met de Stedenband na de zomervakantie de tentoonstelling ‘Van Kaya naar Musha’. Hier kunnen Haarlemmers zien wat er allemaal komt kijken bij het opbouwen van een gemeenschap in Mutare. Bakstenen en community building gaan hand in hand. (zie Stedenbandkrant 76, die afgelopen juni verscheen)

Isobel Buiter

Burgemeester van Mutare in Haarlem, een waardevol bezoek

Van 6 juni tot 20 juni was burgemeester Brian James van Mutare, met zijn vrouw Lynne in Nederland. Hij is burgemeester namens de oppositiepartij MDC (Movement for Democratic Change). Doel van het bezoek was om contacten te leggen met het oog op volkshuisvesting en de ontwikkeling van een centrumplan voor Mutare. In beide gevallen mag de burgemeester tevreden terugkijken op dit bezoek Met Haarlemse woningcorporaties, DIGH en TU Delft Bouwkunde zijn concrete afspraken gemaakt om samen te werken. Gift Sanyanga, coördinator van de Stedenband, was ook op bezoek en nam meestal deel aan de vele gesprekken, daarover een ander artikel in deze nieuwsbrief.

Direct na aankomst op 6 juni spraken de Mutaresen met Jan de Vletter en Ans van Berkum over hun advies over het huisvestingsproject in Chikanga. Jan en Ans waren in mei een week in Mutare en stelden een rapport op voor DIGH (Dutch International Guarantees for Housing), waarvan de inhoud en de aanbevelingen werden besproken.

Daarna stonden gesprekken met een flink aantal organisaties op het programma,zoals Advocaten zonder grenzen en FNV Mondiaal.

VNG Congres en Lochem
Op 7 en 8 juni hield de VNG een Congres in de Achterhoek. Brian James was door VNG International uitgenodigd als vertegenwoordiger van de burgemeesters van ‘MDC steden’.

Het bood tevens de gelegenheid om een bezoek te brengen aan Lochem een plaats in de Achterhoek die sinds enige jaren betrokken is bij Mutare. Een aantal milieu- en energieprojecten werden bezocht. In Lochem is de laatste jaren veel werk gemaakt aan het vergroenen van het beleid.

TU Delft Bouwkunde
Thijs Asselbergs, voormalig stadsarchitect in Haarlem, is professor Bouwtechnologie aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Vanuit de Stedenband hebben we Thijs Asselbergs benaderd over het huisvestingsproject en de ontwikkeling van een centrumplan voor Mutare.

Tijdens het bezoek aan de faculteit Bouwkunde bleek samenwerking mogelijk te zijn op een aantal terreinen, tenminste wanneer er studenten zijn die hieraan een deel van hun studie willen wijden.

In de eerste plaats is er het plan voor de bouw van woningen op een terrein in Chikanga. Oorspronkelijk was dit terrein bedoeld voor 80 percelen grond waarbij op elk stukje grond van 150m² een woning kan worden gebouwd en een naastgelegen stuk grond voor ‘gestapelde’ bouw voor ongeveer 40 woningen.
Het streven is nu om voor het gehele terrein een bouwplan te maken met een grotere dichtheid en een betere kwaliteit woningen. Doel is tot echte stedenbouw te komen en te zorgen dat voorzieningen binnen bereik blijven. Mutare lijdt namelijk aan het ‘Los Angeles syndroom’ – dat wil zeggen een steeds maar uitdijende stad van lage dichtheid wat tot gevolg heeft dat voorzieningen, werk, school etc. altijd ver weg is. Deze ontwikkeling kan een stad met een woningtekort van 50.000 woningen zich niet veroorloven. Een projectgroep is gestart met de voorbereiding, het is de bedoeling dat nog dit najaar een bouwplan wordt ontwikkeld.

Het tweede onderwerp voor samenwerking met de TU Delft is het ontbreken van een volkshuisvestingsbeleid in Mutare en trouwens in geheel Zimbabwe. Er zijn geen plannen ontwikkeld op welke wijze de groei van de stedelijke bevolking kan worden opgevangen. Ook is er geen goed inzicht in de woningbehoefte en op welke wijze die op een betaalbare wijze kan worden ingevuld. Het zou een mooi afstudeerproject kunnen zijn.

Het derde samenwerkingsterrein is de planning van Mutare. De stad heeft een klein centrum met grote stadswijken die ver weg liggen en/of slecht bereikbaar zijn omdat verbindingen ontbreken. Nu rijdt veel zwaar verkeer dwars door de stad en er is dan ook grote behoefte aan een randweg. Het centrum van Mutare voldoet niet meer aan de huidige wensen  en behoeften van een groeiende stad Na de onafhankelijkheid in 1980 had Mutare 150.000 inwoners, nu maar liefst 280.000. Tegelijkertijd heeft het centrum veel open plekken zonder  bestemming. Een studie naar de ontwikkeling en mogelijkheden van het stadscentrum en de omgeving is hoogst welkom en is een interessante afstudeeropdracht.

Bezoek aan DIGH, van links naar rechts: Marjolein Verhoeven, Bert Bruijn, Gift Sanyanga, Brian James en Jan Slootjes.

DIGH
Met het Dutch Institute Guarantee for Housing (DIGH) is gesproken over de financiering van het bouwproject in Chikanga. DIGH staat daar welwillend tegenover en er zijn oriënterende gesprekken met banken gaande. Eerst moet nu aan een goede uitwerking van de plannen worden gemaakt om te kunnen beoordelen of het project daadwerkelijk kan worden uitgevoerd en gefinancierd.

© Leonie Palsma

Haarlem
Helaas was de gemeente Haarlem slechts bereid tot een informeel gesprek met de burgemeester. Burgemeester Schneiders beriep zich op moeilijke discussies in de Haarlemse politiek.
Sommige Haarlemse politici hechten kennelijk meer aan het protesteren tegen het verwerpelijke regime van Mugabe. Wat zij  niet beseffen is dat democratisering door MDC burgemeester Brian James in Mutare juist actief wordt uitgedragen. Deze positieve ontwikkelingen vragen onze steun, zodat de beweging die daadwerkelijk democratisering willen, ook kans van slagen hebben.

Waardevol bezoek
Het bezoek van de burgemeester van Mutare was heel waardevol voor de Stedenband. Door dit persoonlijke contact konden we, zowel voor Mutare als voor de Stedenband,veel direct bespreken, en vaststellen op welke terreinen samenwerking mogelijk is. Het huidige bestuur,net als toekomstige besturen van Mutare, staat voor een moeilijke opgave. De instabiele politieke en economische situatie in Zimbabwe samen met de onstuimige verstedelijking vragen om zorgvuldige afwegingen. In veel sectoren zijn investeringen hard nodig om adequate huisvesting, onderwijs, werkgelegenheid, gezondheidszorg en andere voorzieningen voor de bevolking van Mutare te ontwikkelen. Het bezoek van burgemeester Brian James heeft ons vertrouwen gegeven dat Mutare op de goede weg is en open staat voor nodige veranderingen.

Leen van de Polder

De kracht van eenvoud

De noordpier van IJmuiden is alleen bereikbaar als je van Beverwijk naar Wijk aan Zee gaat en dan via een weg door de duinen langs het immense hoogoventerrein. Op een regenachtige ochtend ging ik met Jeroen van der Kuijp en Lynne Evans, de vrouw van de burgemeester van Mutare, naar de noordpier. Jeroen werkte in de jaren zestig als ingenieur aan de verlenging van de pier.

De noordpier IJmuiden gebouwd met cementzakken

De reden van het bezoek was niet zozeer dàt bouwwerk van Jeroen, maar een bescheiden voorloper. Rond 1950 werd op de kop van de korte noordpier namelijk een bijzondere bouwmethode gebruikt. Een methode die Jeroen begin 2011 in Nicaragua gebruikte voor het bouwen van bruggenhoofden in een bergrivier.

Kort na de Tweede Wereldoorlog was Nederland arm en was er geen geld voor het uitvoeren van grote projecten. Daarom werd de kop van de pier toentertijd versterkt met zakken beton. De bouwmethode was eenvoudig: neem cement en grind en jute zakken van matige tot slechte kwaliteit. Maak een betonmengsel – het mengsel moet van de goede samenstelling en menging zijn – en schep dat in de jute zakken. Plaats de jute zakken op de gewenste plek en stapel de zakken op tot de gewenste hoogte. De jute zakken moeten niet van al te goede kwaliteit zijn omdat ze voldoende beton moeten doorlaten om de zakken goed aan elkaar te hechten. Ze moeten ook weer niet van te slechte kwaliteit zijn anders scheuren de 60 kg zware zakken voordat ze op hun plaats liggen. Houd het beton vervolgens zo lang mogelijk nat – ’s nachts afgedekt met een dekzeil – dan kan het beton goed uitharden. Hoe langer je het nat houdt, hoe harder het wordt.

Jeroen van der Kuijp en Lynne Evans

We liepen op donderdag 16 juni de noordpier op in een zachte miezer, die naar gelang we vorderden overging in een fikse regen. Door de zeebries hielden onze paraplu’s de regen niet echt tegen en werden we goed nat. Op het einde van de oude pier zagen we de wand die in 1950 werd gebouwd. Duidelijk herkenbaar en nog helemaal gaaf. Zestig jaar zeegang, zout en stormen doorstaan.

Burg in Nicaragua gebouwd met cementzakken

Wat in Nicaraguaanse bergriviertjes kan worden gebruikt, kan ook in Zimbabwaanse bergriviertjes. Mutare is omgeven door bergen en in de regentijd zwellen de riviertjes fors aan. Plaatsen die anders eenvoudig over te steken zijn, worden geheel onbegaanbaar. Jaarlijks vallen er doden omdat mensen het er toch op wagen en worden meegesleurd. De bruggenhoofden zijn tegen relatief lage kosten te bouwen. Cement, grind, een cementmolen, jute zakken en flink wat spierkracht is alles wat je nodig hebt. Voor de rest is een brugdek nodig dat van diverse materialen – hout, metaal, beton – kan worden gemaakt.

Op de terugweg stopte het met regenen. Het was een nuttig bezoek en we genoten bovendien van alle schakeringen grijs in de lucht, de zee, de pier, de hoogovens en de haven van IJmuiden. Deze bijzondere pier is voor wandelaars en liefhebbers van de zee zeker een bezoekje waard.

Leen van de Polder

Diversen:
Tentoonstelling Ouder worden in Mutare
Reinaldahuis Haarlem (in de centrale hal)
Te zien tot 29 juli a.s.
Meer info: www.100faces.nl

Een Powerpoint van het bezoek van de burgemeester van Mutare en Gift Sanyanga op Youtube http://www.youtube.com/watch?v=Beeehcg1Tes

Van Kaya naar Musha
Van 16 september tot 13 november is de tentoonstelling Van Kaya naar Musha, Volkshuisvesting en wijkopbouw in Mutare te zien in het ABC Architectuurcemtrum. (in de volgende nieuwsbrief meer)

Goede reis, Gierzwaluw (de vogel in ons logo)
Al meer dan tien jaar volgt de Haarlemse kunstenaar Nicole de Cock het wel en wee van ‘haar’ gierzwaluw Vlek, die elk jaar terugkeert naar zijn vertrouwde plekje onder de dakpannen. Met behulp van een cameraatje dat op het nest gericht staat, slaat ze het leven van de gierzwaluwen gade. In de tentoonstelling zie je een zomer uit het leven van Vlek en zijn familie, vanaf het moment dat hun ‘srie-rie’ in het voorjaar door de hemel snijdt tot zij weer naar Afrika vertrekken. Nicole de Cock tekende de prentvertelling over het leven van de gierzwaluw en de originele tekeningen kun je bekijken in de bibliotheek.
4 juli t/m 31 aug Te bezichtigen tijdens openingsuren Bibliotheek Centrum

Nieuwsbrief 4 - mei 2011

Dozendorp op het Houtfestival
Al 19 jaar heeft Haarlem een stedenband met de stad Mutare in Zimbabwe. Op zondag 19 juni maakt de Stedenband Haarlem-Mutare een Afrikaans Dozendorp op het kinderplein van het Houtfestival. Grote dozen worden beschilderd door de kinderen en de dapperste kinderen kunnen hun hoofd steken door een bijna echte leeuw. Geschilderd kan er worden met plakkaatverf aan een gezellige kraam. Naast de kraam staat de informatiewagen van de Stedenband waar op een LCD scherm informatie gegeven wordt over de Stedenband en Mutare.

Op het festival loopt ook Brian James, de echte burgemeester van Mutare, en Gift Sanyanga, de Mutarese coördinator van de Stedenband, rond.

Doel van deze activiteit is aandacht te vragen voor het huisvestingsproject van de Stedenband, de campagne 100 Faces en de millenniumdoelen. Met de campagne 100 Faces geeft de Stedenband de mensen in Mutare die zich inzetten voor het welzijn van hun medeburgers een gezicht. Voor het werk dat zij doen zamelen we geld in.

Vrijwilligers die willen deelnemen aan de activiteiten van de Stedenband op het Houtfestival zijn van harte welkom. Meld je aan bij Dik Bol of Leen van de Polder

Naar de website 100 Faces

MDC burgemeester Mutare op bezoek
Van 6 tot 20 juni a.s. komt de burgemeester van Mutare, Brian James, samen met zijn vrouw op bezoek in Haarlem. Brian James is namens de MDC door de bevolking van Mutare gekozen tot burgemeester. Ook de coördinator van de Stedenband in Mutare, Gift Sanyanga komt, eveneens naar Nederland, hij komt van 6 tot 27 juni. Een belangrijke reden voor het bezoek van de burgemeester zijn nieuwe ontwikkelingen in het huisvestingsproject in Mutare. De Haarlem Mutare Housing Foundation Trust gaat op een nieuw terrein in de wijk Chikanga ongeveer 80 stands (bouwpercelen) ontwikkelen. Daarnaast wordt er gewerkt aan plannen voor 60 huurwoningen, eveneens in Chikanga.

Brian James en zijn vrouw op bezoek in Portland

In de Stedenbandkrant die in juni uitkomt meer over het bezoek van de burgemeester.

Leen van de Polder

Lawyers for Lawyers Award gaat naar Zimbabwaanse Advocaat
Op 15 april 2011 kreeg de Zimbabwaanse mensenrechtenadvocaat Alec Muchadehama de allereerste Lawyers for Lawyers Award uitgereikt. De onderscheiding is in het leven geroepen door de Nederlandse stichting Lawyers for Lawyers(L4L).

Alec Muchadehama, sinds 2003 werkzaam bij Zimbabwe Lawyers for Human Rights verdedigt onder andere activisten, oppositieleden en mensen uit het maatschappelijk organisaties. Bovendien reist hij door heel Zimbabwe om verdwenen activisten op te sporen. Muchadehama wordt constant bedreigd door de overheid. Hij is meermaals opgepakt en vervolgd, en hij zat een tijd ondergedoken bij een ambassade, na te zijn ontsnapt aan een poging tot ontvoering. Hoewel veelcollega’s ondertussen het land zijn ontvlucht, blijft Alec Muchadehama in Zimbabwe om zich voor de mensenrechten in een land in diepe crisis hard te blijven maken.

Mensenrechtenadvocaten uit de hele wereld waren genomineerd voor de Award. Een deskundige jury bestaande uit mr. Heikelien Verrijn Stuart, mr. Theo van Boven, mr. Egbert Myjer en mr. Els Swaab, heeft zich bij zijn keuze voor Muchadehama laten leiden door zijn uitzonderlijke doorzettingsvermogen; “Alec Muchadehama toont een buitengewone moed in een land dat wordt geregeerd door willekeur en geweld, met gevaar voor eigen leven”.

Alec Muchadehama en Heikelien Verrrijn Stuart

De Lawyers for Lawyers Award is in het leven geroepen ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van Lawyers for Lawyers (L4L). L4L streeft ernaar dat advocaten, in overeenstemming met het internationale recht, de 'Universele Verklaring van de Rechten van de Mens' en de 'Basic Principles on the Role of Lawyers' van de Verenigde Naties, hun beroep onafhankelijk en in vrijheid kunnen uitoefenen.

Naast een bijzonder aandenken ontving de winnaar een geldbedrag van € 10.000,-. Daarnaast hoopt L4L dat de aandacht en de publiciteit die met het uitreiken van de Award gepaard gaat hem een zekere vorm van bescherming bieden.

Zie ook: Advocaten voor advocaten

Onderzoek naar toerisme in Mutare
Wat moet je nou in Zimbabwe? Deze vraag werd me vaak gesteld toen mensen wisten dat ik voor mijn afstudeerstage naar Zimbabwe zou gaan. Ik deed daar een haalbaarheidsonderzoek m.b.t. het introduceren van toerisme in Mutare. Sinds ik de opleiding HTRO (Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs) volg, ben ik op veel plaatsen geweest.

Ik liep stage in Thailand en India, waarna ik een minor volgde in Suriname. Tijdens mijn vierde jaar studeerde ik in Istanbul. Ik wilde mijn studie in Afrika afronden. Op advies van mijn lerares van Inholland nam ik contact op met stedenband Haarlem-Mutare.

Zij zochten juist een student toerisme voor een haalbaarheidsonderzoek voor het introduceren van Community Based Tourism. Deze vorm van toerisme houdt rekening met de cultuur, de omgeving en wordt in principe geheel geregeld door en voor de lokale bevolking. Het is de bedoeling dat toeristen van een CBT project meer kennis krijgen over de manier van leven van de lokale bevolking.

Als u al eens eerder in reis in Afrika heeft gemaakt dan kunt u mij helpen door deel te nemen aan een enquête voor mijn onderzoek.
De link naar de enquete is: http://www.thesistools.com/web/?id=199517 

In de komende Stedenbandkrant meer over mijn reis naar Mutare.

Esther Janssen

Nieuwsbrief 3 - april 2011

Tentoonstelling: ‘Ouder worden in Mutare’

In de vorige nieuwsbrief heeft u kunnen lezen over onze campagne 100 FACES. Onderdeel van 100 FACES is de tentoonstelling ‘Ouder worden in Mutare’. De tentoonstelling vertelt enerzijds het verhaal van ouderen in het zorgcentrum Zororai. Anderzijds het verhaal van de vrijwilligers van het Home Based Care Project, waarin 49 vrouwelijke en 1 mannelijke caregiver, thuiszorg bieden aan ouderen en terminaal zieken.

De tentoonstelling geeft een impressie van deze projecten, die al jaren worden ondersteund door de Stedenband. ‘Ouder worden in Mutare’ geeft de bewoners van Zororai een gezicht en laat het publiek kennismaken met de caregivers die in Mutare thuiszorg geven. Zorg buiten de familie is in Afrika ongebruikelijk. Door hiv/aids-epidemie wordt de taak voor families te zwaar om de sociale problemen en zorg op te lossen. We willen ouderen in Haarlem en omgeving graag betrekken bij 100 FACES en met dit project laten we zien hoe zij de thuiszorg kunnen ondersteunen. Nederlandse ouderen kunnen hun situatie vergelijken met ouderen in Zimbabwe. De tentoonstelling bestaat uit een groot aantal indringende kleurenfoto’s en levensverhalen van ouderen en hun verzorgers. Tijdens de tentoonstelling wordt een interessante lezing gegeven over het leven in Zimbabwe.

Een caregiver

De tentoonstelling is met veel enthousiasme ontvangen bij de activiteitenleiding van de verzorgingstehuizen. Binnen drie weken was de tentoonstelling tot oktober tentoonstelling geboekt door vier verzorgingshuizen in Haarlem en Heemstede. In de maand juni is de tentoonstelling bovendien nog te zien in de Kloostergangen van het stadhuis. 

Dik Bol

Van COS-NH naar FairBusiness – een duurzame metamorfose

COS NH (centrum voor internationale samenwerking in Noord-Holland) in Alkmaar werkte tot voor kort samen met negen regionale COSsen onder de paraplu van COS Nederland. Via mondiale bewustwording op lokaal niveau spande COS NH zich in voor een rechtvaardige en duurzame wereld. Hierbij betrok ze burgers, organisaties, scholen, gemeenten en bedrijven in discussies en gezamenlijke activiteiten. Zoals bij zoveel maatschappelijke organisaties ging de subsidiekraan dicht en werd er nagedacht hoe het succesvolle werk op een eigentijdse manier kon worden voortgezet. Het COS NH is getransformeerd in een nieuwe organisatie: FairBusiness. We interviewden oud COS-NH directeur Ans van Ursem over deze metamorfose.

Deelnemers aan uitwisselingen van de Stichting Stedenband Haarlem-Mutare kregen in het verleden van COS NH trainingen in interculturele communicatie en samenwerking. Het is dus niet zo gek dat de Stedenband met belangstelling kijkt naar de huidige transformatie. Ans Ursem was vanaf 2003 directeur bij COS NH en is mede-initiator van het nieuwe FairBusiness, dat op 24 maart officieel werd gestart.

Ans legt uit waarom het COS NH niet voor een reorganisatie binnen het COS heeft gekozen:

COS NH had een paar keuzes: reorganisatie binnen de vereniging van COSsen, inkrimpen of afbouwen en rigoureus veranderen. Voor de reorganisatie was onvoldoende draagvlak bij andere COSsen en het team vond inkrimping geen goede optie. Onze individuele deskundigheid en kwaliteiten vulden elkaar namelijk goed aan  en de kracht van verbinding vormde zo een energieke motor van ons werk. Daarom besloten we COS NH af te bouwen en te beginnen met de transformatie naar een nieuwe organisatie met een zakelijke aanpak.

Ans vertelt hoe bij het team en het bestuur van COS NH het idee voor FairBusiness ontstond:

Het idee voor de organisatie ontstond in 2009/2010,  toen duidelijk werd dat het beleid voor draagvlak in internationale samenwerking veranderde. De focus verschoof van bewustwording naar gedragsverandering. De volgende vraag kwam centraal te staan: wat kan jij doen voor een betere wereld? Dat sloot goed aan bij de visie van COS NH. We verbonden bewustwording namelijk altijd al aan handelingsperspectieven. Onderzoeken tonen bovendien steeds weer aan dat kennis van mondiale vraagstukken niet automatisch leidt tot gedragsverandering. Wij realiseerden ons dat niet alleen maatschappelijk bewustwording op de agenda moest staan, maar dat we onze ambities moesten verwezenlijken. En ook voor FairBusiness geldt: mondiaal denken en lokaal handelen.

Dat klinkt natuurlijk mooi en nobel, maar hoe krijg je zoiets voor elkaar, helemaal in een tijd van bezuinigingen en afkalvende steun voor maatschappelijke organisaties. COS NH kon immers niet blijven bestaan. Hoe kan FairBusiness een stevige organisatie worden met een gezond toekomstperspectief?

Steeds meer gemeenten, bedrijven en organiseren beseffen dat zij ‘iets’ met duurzaamheid moeten. Ze hebben duurzame ambities, maar het is niet altijd even gemakkelijk daar handen en voeten aan te geven. Daar willen en kunnen wij een adviserende en coachende rol spelen. Dat doen wij niet met publieke gelden, maar tegen betaling. Het is logisch dat wanneer gemeenten, bedrijven en organisaties serieus werk willen maken van hun duurzame ambities, dat zij daar zelf voor betalen. Dat is ook minder vrijblijvend!

Wij zoeken daarom de zakelijke markt op en gaan ons waarmaken vanuit de kwaliteit die wij leveren. Onze jarenlange ervaring bij COS NH heeft ons naast inhoudelijke, ook veel strategische kennis en netwerken opgeleverd. Een lokale duurzaamheidsmeter biedt inzicht in de duurzame ambities van gemeenten. Zo ontwikkelden we samen met Fairtrade gemeente Alkmaar een FAIRduurzamingstraject. We stimuleerden en inspireerden maatschappelijke organisaties zoals scholen, sportverenigingen, welzijnsinstellingen en kunst- en cultuurinstellingen om hun organisaties duurzamer te maken en meer gebruik te maken van fairtrade producten. Het was erg goed en leuk om dat samen met de gemeente te doen. Het gaf ons veel inzicht in samenwerkingsmogelijkheden en hoe je met kleine veranderingen veel kan bereiken.

Zo’n Fairduurzamingstraject kan natuurlijk in andere gemeentes worden toegepast. Misschien iets voor burgers en organisaties in Haarlem e.o.? De Stedenband heeft in ieder geval een warm plekje in haar hart. Ans vindt dat de waarde van wederkerige uitwisselingsprojecten duidelijk te zien is in het werk van de Stedenband. Samen en met elkaar en van elkaar leren, daar gaat het volgens Ans om: “En…graag ontwikkelen we samen verdere plannen.”

Isobel Buiter

Voor verdere informatie over FairBusiness: info@fairbusiness.nl
website www.fairbusiness.nl 
Ans Ursem 06 25456642
Martha Klein 06 53523646

Woningcorporatie in aanbouw

In Mutare werden tussen 1998 en 2002 218 percelen grond uitgegeven in de wijk Hobhouse waarop gezinnen met een laag inkomen zelf een woning konden bouwen. Dat project is bijna voltooid.

Tijd voor een nieuwe fase. De Haarlem Mutare Housing Foundation Trust (HMHFT) wordt een woningcorporatie nu ze in de wijk Chikanga huurwoningen gaat bouwen. Samen met het Residents Association Committee (RAC) in Hobhouse wordt gewerkt aan werkgelegenheid in de wijk en verbetering van voorzieningen.

Jan de Vletter, oud-directeur van woningcorporatie Groene Stad Almere en de Alliantie Flevoland gaat in mei naar Mutare om een advies te schrijven over de bouw van huurwoningen en de opbouw van HMHFT als organisatie.

Woningnood
Woningcorporaties en woningbouwverengingen speelden een belangrijke rol bij het verlichten van de woningnood in Nederland. Door urbanisatie in de tweede helft van de 19e eeuw ontstond een groot tekort aan woningen. Dat leidde tot taferelen die wij nu associëren met ontwikkelingslanden maar die in Nederland tot het midden van de 20e eeuw heeft geduurd: teveel mensen in een woning, woningen van slechte kwaliteit, vocht, schimmel, kortom omstandigheden die slecht zijn voor de gezondheid en levensomstandigheden van mensen.

In Zimbabwe is sinds de onafhankelijkheid (1980) een grote trek mensen die van het platteland naar de stad. In 1980 leefde een derde van de bevolking in de stad, nu is dat bijna de helft. Urbanisatie zal de komende tijd doorgaan, wat een groot tekort aan woningen tot gevolg heeft.

Het huisvestingsproject van de Stedenband in Mutare is opgezet om daar samen met de mensen uit Mutare iets aan te doen. Tot op heden zijn in Hobhouse 220 percelen gekocht. Jonge gezinnen hebben er zelf een huis gebouwd, dat project is nu zo goed als klaar. Op 2 percelen is een community center gebouwd. Voor de begeleiding is HMHFT opgericht. HMHFT is inmiddels een geregistreerde organisatie. Het bestuur en medewerkers hebben veel ervaring opgedaan bij de ontwikkeling van het project in Hobhouse.

Chikanga
In de wijk naast Hobhouse, Chikanga, is een stuk grond beschikbaar voor 76 percelen. De meeste percelen worden net als in Hobhouse aan gezinnen uitgegeven om hun eigen huis te bouwen. Een aantal percelen is bestemd voor een rijt huurwoningen. Op een naastgelegen terrein staan 60 etagewoning gepland. Die grond kan ook worden gebruikt door HMHFT. Op dit moment wordt gedacht aan het bebouwen van de helft van die grond met ongeveer 30 woningen.

Voor deze plannen is een flinke kapitaalinjectie nodig is. Daarvoor gaan we een beroep doen op de garantieregeling van DIGH (Dutch International Guarantees for Housing) en willen we samenwerken met de Haarlemse woningcorporaties.

Het terrein in Chikanga op Google Earth het gaat om ruim de helft van dit open terrein.

Rapportage
In Zimbabwe zijn op dit moment de Amerikaanse dollar en de Zuid-Afrikaanse rand gangbare valuta. Met de garantieregeling van DIGH en de Nederlandse corporaties is het mogelijk om tegen gunstige tarieven leningen te sluiten bij Nederlandse banken in rands of dollars.

Voor het zover is moeten we gedegen plannen maken voor de bouw, de kosten en of die kosten uit de huurinkomsten kan worden terugbetaald. Daarnaast zal HMHFT een organisatie moeten krijgen voor het beheer, het onderhoud en de administratie.
Jan de Vletter is gevraagd om een rapport over de mogelijkheden, de plannen en de organisatie te schrijven. Hij gaat hiervoor begin mei op bezoek in Mutare.

RAC
In Hobhouse is sinds eind 2009 het Residents Association Committee actief, bestaande uit 13 personen, vijf vrouwen en acht mannen, die zich inzetten voor het welzijn van de wijk. Het RAC is door de wijk gekozen als opvolger van het bewonerscomité van het huisvestingsproject van de Stedenband in Hobhouse. Het RAC wil de leefomstandigheden in de wijk verbeteren. Eind 2009, tijdens een Cholera-epidemie hebben ze met bewoners een vuilnisopruimactie georganiseerd om besmettingshaarden in Hobhouse te voorkomen.

Het RAC heeft inmiddels een plan om een werkterrein in te richten voor bedrijfjes in de informele sector. Hier komen 30 werkplekken die voor dag of dagdeel kunnen worden gehuurd. Het terrein wordt voorzien van elektriciteit, water en sanitair. Ook kan men gereedschap en machines te huren. Dit project is goed voor de werkgelegenheid in de wijk. Het stelt de bedrijfjes in staat om grotere klussen aan te nemen. De NCDO heeft een verdubbelingregeling toegezegd voor de inrichting van het terrein en het gereedschap. In totaal is voor het werkterrein, het gereedschap en de machines zo’n € 31.000 nodig.

In de verdubbelingregeling zit ook geld voor cursussen voor de RAC leden. De cursussen zijn gericht op communicatie en het vertegenwoordigen van de belangen van de wijk. Het RAC is een kleine maar stevige aanzet om democratie van onderop te ontwikkelen. Het verdient navolging.

Leen van de Polder

Mugabe en SADC op ramkoers

Tijdens een bijeenkomst van de SADC (Southern African Development Community) op 30 en 31 maart hebben de leiders van Zambia, Mozambique en Zuid-Afrika aan Mugabe laten weten dat er een eind moet komen aan het politieke geweld in Zimbabwe. Het geweld – door politie, milities en leger – wordt door de Zanu-pf gebruikt om een sfeer van angst en intimidatie te creëren in de aanloop naar nieuwe verkiezingen later dit jaar.

Het leidde direct na de bijeenkomst tot vooral ook persoonlijke gerichte aanvallen op Jacob Zuma (president Zuid-Afrika) in de Zanu-pf kranten in Zimbabwe. Grootste klacht van Mugabe was dat de SADC zich bemoeit met interne aangelegenheden van Zimbabwe. De SADC is er om gesprekken te faciliteren en daar moet het bij blijven volgens Mugabe.

Op de SADC-conferentie werd Mugabe in een golfkarretje rondgereden en had hij duidelijk moeite met lopen en opstaan. Het is dan ook niet uitgesloten dat de SADC leiders zich vooral richten op de mogelijke opvolgers van Mugabe nu duidelijk is dat zijn gezondheid hard achteruitgaat.
De SADC heeft aangekondigd een speciale bijeenkomst te gaan houden over de situatie in Zimbabwe. Een datum werd niet genoemd.
Wordt ongetwijfeld vervolgd…

Leen van de Polder

Nieuwsbrief 2 maart 2011

100 Faces

Ideeën en plannen zijn belangrijk. Maar het gaat om de mensen die ze uitvoeren. Over die mensen gaat de campagne 100 Faces. Over de 25 Sport Leaders, 25 Peer Educators en 50 Caregivers in Mutare. Door hun werk worden zieken verzorgd, wordt voorlichting gegeven over hiv/aids en gaan kinderen sporten.

De actie 100 Faces is door de Stedenband opgezet om aandacht te vragen voor de sportleaders, peer educators en caregivers in Mutare. Via de campagne willen we ook donors werven onder bedrijven en personen in Haarlem en omgeving die het werk financieel willen ondersteunen. In de campagne gaat de Stedenband een aantal activiteiten organiseren. In deze nieuwsbrief houden we u op hoogte.

De Stedenband heeft de campagne 100 Faces opgezet om het werk van de peer educators, sportleaders en caregivers in Mutare mogelijk te maken. Zij doen belangrijk werk in de gemeenschap en krijgen daarvoor een kleine vergoeding. Daarnaast worden de kosten voor de activiteiten betaald zoals bv. sportmaterialen, kleding en verzorgende middelen.
In de campagne 100 Faces werft de Stedenband donoren via diverse kanalen. De campagne is te vinden op Facebook, er is een website en er worden activiteiten opgezet. In deze nieuwsbrief houden we op de hoogte van de ontwikkelingen en plannen.

De Sportleaders van MHS organiseren voor jongeren community sport. Naast het plezier aan sport, wordt door de sportprogramma’s samenwerking gestimuleerd. Meisjes krijgen zo meer kansen. Jongeren met een handicap en jongeren met hiv/aids vinden aansluiting in de beter aansluiting in de samenleving.

Elke twee jaar leidt MHS zelf 20 jongeren op uit de Townships tot sportbuurtwerker. In deze Townships wordt wekelijks voor 1.300 kinderen sport georganiseerd. Op 33 scholen worden voor 7.500 kinderen competities en toernooien georganiseerd.

Jongeren snappen elkaars problemen en spreken elkaars taal, dat is het idee achter het Teen HIV Prevention Programme (THPP). Daarom geven jongeren tot van 18 tot 25 jaar peer education, voorlichting aan jongeren van 14 tot 25 jaar over de risico’s van hun gedrag, een belangrijk wapen in de strijd tegen hiv en ook bij het voorkomen van ongewenste zwangerschappen.

In het THPP werken 25 peer educators, de helft vrouwen. In jongerencentra van de Townships begeleiden de peer educators activiteiten: persoonlijke gesprekken, discussies, spelletjes, schaak-, zang- en dansclubs. THPP bereikt 200 jongeren per week.

Zieke mensen in een ontwikkelingsland zijn verstoken van hulp. De Stedenband ondersteunt in Mutare Home Based Care, gratis zorg en steun bij patiënten thuis. In Mutare zijn vijftig vrijwillige thuiszorgmedewerkers (caregivers) actief. Ze bezoeken in totaal 500 patiënten één of meerdere keren per week. Ze helpen bij de verzorging en het huishouden. Ze geven voorlichting aan patiënten en hun gezinsleden. De Caregivers geven ook sociale en emotionele steun. Een praatje maken of een schouder bieden om op te huilen is net zo belangrijk als zorg.

De campagne 100 Faces vraagt aandacht voor deze actieve mensen hun werk. Uw steun voor hun werk is zeer welkom.

De Stedenband bestaat 20 jaar en organiseert veel activiteiten onder het motto:
‘Mutare, venster van Haarlem op Afrika.’

DANK U – TATENDA – SIYABONGA KAKULU

De Mutarese muzikant Allen Mapingure is op bezoek in Nederland. Hij is een van de oprichters van ICHYPPA, de jeugd-theaterschool in Mutare. Jaarlijks zendt de Stedenband twee Nederlandse theater-maaksters uit om in Mutare theatertrainingen te geven. Dit stimuleert het culturele leven in Mutare en helpt de professionaliteit van uitvoerend kunstenaars te ontwikkelen. Ze werken dan o.a. mee aan het theaterfestival voor jongeren dat ICHYPPA elk jaar organiseert. Allen schreef over zijn ervaring met ICHYPPA en over zijn eerste indrukken in Nederland. Hij stond paf, Nederland heeft geen bergen!!

Ik ben Allen Mapingure en ik woon in Mutare en breng voor het eerst een bezoek aan Nederland. Ik was stomverbaasd toen ik hier geen bergen zag! Het waaide ook nog eens heel hard. Bij ons kan het in de bergen soms ook erg koud zijn, dus kan ik wel tegen het Nederlandse klimaat. Tijdens mijn Nederlandse verblijf bezoek ik allerhande organisaties, die iets met theater en jonge mensen te maken hebben. Ik ben namelijk medeoprichter van ICHYPPA in Mutare. ICHYPPA staat voor Integration of CHildren and Young People into Performing Arts. Mijn ICHYPPA-partner, Henry Tsopotsa is net als ik musicus, maar we doen ook aan theater en dans. ICHYPPA is een stichting, die Nederlanders een jeugdtheaterschool zouden noemen. Tijdens weekenden bieden we kinderen en jongeren cultureel onderwijs, zoals muziekles, dans en theatertraining. Daarnaast organiseren we jaarlijks het ICHYPPA-festival, waar iedereen mag optreden, ook deelnemende scholen uit Mutare en omgeving. Dit jaar wordt het festival in juni gehouden.

Allen Mapingure

ICHYPPA is gelieerd aan de Stichting Stedenband Haarlem-Mutare. Elise van de Mark heeft ons, toen zij hier voor de Stedenband werkte, geholpen met het opzetten van ICHYPPA. In ons bestuur zitten Jansje Meijman en Joyce Timmerman, de twee Nederlandse theatermaaksters die al veel theaterprojecten via de Stedenband in Mutare hebben uitgevoerd. In 2010 waren ze bij ons tijdens het ICHYPPA-festival en hebben ze ons geholpen met fondsenwerving via de 1%club, waar mensen via een websitefinancieel kunnen bijdragen aan projecten in Afrika. Je kunt doneren wat je wilt, al is het maar 10 cent, want alle bedragjes bij elkaar kunnen het verschil maken.

Het is belangrijk dat kinderen en jongeren zich ontplooien, hun talenten mogen laten zien en hun stem kunnen laten horen. Het leven in Zimbabwe is vaak zwaar en kinderen en jongeren hebben een plek nodig waar ze hun talenten onderzoeken en ontwikkelen op het gebied van dans, zang, schrijven en theater maken. Zo maken ze een persoonlijke groei door en blijft onze cultuur ook bewaard voor de volgende generatie.

Theatertraining bij Ichyppa

Ik wil jullie het verhaal vertellen over Lesley, één van mijn ICHYPPA studenten. Hij is 15 jaar en heeft een paar jaar geleden allebei zijn ouders verloren. Hij woont nu bij zijn opa en zorgt voor hem en zijn twee kleine zusjes. Hij bestiert het huishouden èn gaat ook naar school. Toen Lesley twee jaar geleden voor het eerst bij ICHYPPA kwam, was hij een verlegen jongentje. Lesley is uitgegroeid tot een getalenteerde jonge acteur, die zich goed kan uitdrukken en weet hoe hij plezier kan beleven. ICHYPPA is de enige plek waar hij even zijn dagelijkse sores vergeet en zich toelegt op zijn eigen ontwikkeling. Daar staan wij voor!

ICHYPPA wil graag een eigen gebouw om de jeugdtheaterschool verder uit te breiden, zodat kinderen als Lesley tijdens hun jeugd beter kunstonderwijs krijgen. Maar eerst hebben we het druk met het ICHYPPA-festival 2011 in juni. Als je meer over ons wilt weten, contact met ons wil of ons wilt ondersteunen, ga dan naar onze website: www.ichyppa.wordpress.com.
“Doei!”

Allen Mapingure (vertaling Isobel Buiter)

Een reis naar Mutare, op de Koorschool
St. Bavo

Van 7 februari tot en met 17 februari heeft op de Koorschool st. Bavo een projectweek over Mutare en Afrikaanse muziek plaatsgevonden.
De Koorschool is een basisschool waar de kinderen op school komen in groep 5, dat betekent dat ze groep 1 tot en met 4 op een andere school hebben gevolgd. De kinderen worden, naast hun gewone schoolwerk, opgeleid tot koorzangers. Ze hebben gemiddeld een uur muziekles per dag.

De school kreeg prachtige themakisten met lesmateriaal en een handleiding waarin informatie en lesideeën. In de school stond een interessante tentoonstelling met veel materialen vanuit Zimbabwe: foto’s, zelfgemaakt speelgoed, muziekinstrumenten, schooluniformen, keukengerei en nog veel meer. De kinderen kregen uitleg van Elli Wanrooy over alle voorwerpen. Ze vonden dit geweldig en hebben ademloos geluisterd.

In de klas werd les gegeven over Mutare en Zimbabwe. Naast de lessen, op dinsdag- en donderdagmiddag gingen de kinderen ook in verschillende groepen aan de slag. Dit was klassendoorbrekend, wat wil zeggen dat alle kinderen van alle klassen door elkaar in een groep zaten.
De kinderen mochten vooraf kiezen in welke groep ze aan het werk zouden gaan.
De konden kiezen uit: dansen, knutselen, djembe spelen, zingen en koken.
In elke groep zaten ongeveer 12 leerlingen.

De  dansgroep deed de Gumboots, een dans waarbij iedereen laarzen draagt waaraan bierdopjes bevestigd zijn. Deze doppen geven een rammelend geluid,
De knutselgroep maakte o.a. Afrikaanse maskers. De koorgroep leerde verschillende Afrikaanse liedjes, de djembé-spelers verschillende ritmes en de kinderen van de kookgroep maakten heerlijke gerechten.

Djembéles op de Koorschool

Op donderdag 17 februari werd het eindresultaat gepresenteerd aan de hele school en alle ouders. De kinderen lieten om de beurt met hun groep zien wat ze de vier middagen geoefend hadden. Iedereen heeft genoten van de zang, de dans, de djembé-trommelaars. De knutselgroep heeft aan alle leerlingen zelfgemaakte armbandjes uitgedeeld en de maskers laten zien. En alle aanwezigen konden genieten van de Afrikaanse hapjes, er waren zelfs sprinkhanen die gegeten konden worden.

Iedereen was zeer enthousiast en alle kinderen hebben genoten van de vele bijzondere activiteiten die de twee weken zijn gedaan.

Saskia van Ringelesteijn (leerkracht groep 5/6)
Koorschool st. Bavo

Jubileumcadeau Op Hoop van Zegels
De Haarlemse Filatelistische Vereniging 'Op Hoop van Zegels' viert dit jaar haar honderdjarig bestaan. Ter gelegenheid van dit eeuwfeest heeft de vereniging een gift van € 250,- aan burgemeester Schneiders overhandigd ter beschikking van de Stedenband.

Mugabe is MDC moe, Zimbabwe Mugabe moe

In Noord Afrika vallen dictators als dominostenen en dat heeft hun soortgenoten elders zenuwachtig gemaakt. Zimbabwe vormt daarop geen uitzondering, want demonstranten worden bedreigd, gearresteerd en gemarteld. Een groep van 45 mensen die video’s van de demonstraties in Tunesië en Egypte aan het bekijken waren werden na ruim een week werden voor de rechter gebracht met in de aanklacht hoogverraad. Zwaar bewapende soldaten met pantserwagen waren te zien in de straten van Harare, na een oproep op Facebook voor een demonstratie op dinsdag 1 maart.

Dit in aanloop naar een referendum over een nieuwe grondwet en presidentsverkiezingen in de loop van 2011. In november laat Mugabe na een reeks conflicten weten geen zin meer te hebben in de samenwerking met de MDC. Verkiezingen zijn de enige mogelijkheid de samenwerking te beëindigen. Alleen Mugabe en de Zanu-pf kunnen die verkiezingen niet winnen. Tenzij de uitslag wordt bepaald door intimidatie en fraude. 

De Zanu-pf voert een geweldscampagne tegen MDC leden en bewoners van dorpen en wijken die ‘verdacht’ worden van steun aan de MDC. De Township Mbare in Harare wordt wekenlang geterroriseerd door jeugdmilities van de Zanu-pf. Honderden gezinnen worden van huis en haard verdreven en handelaren op de markt in Mbare moeten van de Zanu-pf een partijkaart kopen. De jeugdmilities plunderen ook een winkelcentrum in Harare.

Politiek in Zimbabwe
Geweld is altijd een onderdeel geweest van de politiek in Zimbabwe. Dat was zo onder Ian Smith in Rhodesië, dat was zo tussen de bevrijdingsbewegingen en dat was ook zo na de onafhankelijkheid in 1980. Tussen 1984 en 1988 werden in Matabeleland zeker 20.000 mensen, mannen, vrouwen en kinderen vermoord om de Zapu – de andere bevrijdingsbeweging in Zimbabwe met vooral steun onder de Ndebele – te onderdrukken. In 1988 werd de Zapu gedwongen om met de Zanu van Robert Mugabe te fuseren en zo werd Zimbabwe de facto een eenpartijstaat.

MDC
Het falend beleid gaf ruimte voor een nieuwe politieke beweging, onder leiding van vakbondsman Morgan Tsvangirai werd in 1999 de MDC (Movement for Democratic Change) opgericht, voortkomend uit de vakbonden en maatschappelijke organisaties. Een voorstel grondwetsvoorstel met meer macht voor de president, werd in 2000 in een referendum verworpen na een campagne van de MDC. Daarna was bij alle verkiezingen daarna sprake van geweld van de Zanu-pf tegen de MDC en bevolkingsgroepen die de MDC steunen. De MDC staat voor vreedzame democratische verkiezingen en wijst geweld principieel af.

 
Er zijn twee MDC facties Tsvangirai en Mutambara.
In het ZIG Watch project wordt het aantal overtredingen (breaches) van de samenwerkingsovereenkomst (2008) tussen de partijen voor de  regering van nationale eenheid  bijgehouden door Sokwanele - Zvakwana - Enough is Enough. Een Zimbabwaanse actiegroep die campagne voert voor geweldloosheid, vrijheid en democratie in Zimbabwe. De grootste schendingen zijn: respect voor de wet (3034 overtredingen), ongelijke behandeling (1884), veiligheid van personen of preventie van geweld (1840).

Machtsbasis Zanu-pf
In 1980 was Zimbabwe een agrarische samenleving en woonde 80% van de bevolking op het platteland. De politieke bewegingen hadden dan ook hun machtsbasis op het platteland. Door sterke urbanisatie na 1980 woont nu bijna de helft van de bevolking in de steden. Door de economische teruggang gingen de steden voor de Zanu-pf verloren.

Op het platteland steunden de blanke boeren en hun zwarte arbeiders – veel van hen zijn tussen 1930 en 1970 uit andere landen naar Zimbabwe gekomen – de MDC steunen. Een van de redenen waarom de Zanu-pf in 2000 een landhervormingsprogramma startte en de blanke boeren en de landarbeiders verjoeg en de grond aan kleine zwarte boeren gaf en aan mensen uit de elite in ruil voor hun steun.

Landhervormingen waren nodig, de wijze waarop het werd uitgevoerd was desastreus. De landbouwproductie stortte in en de economie kromp tussen 2000 en 2008 met 30%, waardoor ook op het platteland armoede en honger heerste. Zeker een miljoen Zimbabwanen vertrokken naar het buitenland, vooral naar Zuid-Afrika. Bij de verkiezingen in 2008 voorkwam de Zanu-pf door terreur dat de MDC de verkiezingen won. Vanwege het geweld trok Tsvangirai zich terug voor de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Door de hyperinflatie dreigde een faillissement en was er gebrek aan alles – voedsel, onderdelen, elektriciteit. Deze omstandigheden en druk vanuit het buitenland (vooral Zuid-Afrika) leidden in januari 2009 tot een regering van nationale eenheid bestaande uit de Zanu-pf en de MDC.

Sinds de komst van de regering van nationale eenheid is er enige rust in de Zimbabwaanse economie gekomen. De zimdollar werd afgeschaft en de Amerikaanse dollar en de Zuid-Afrikaanse Rand zijn nu de meest gebruikte munteenheden. De inflatie is laag (4% in 2010) en de economie groeit weer.

De samenwerking tussen de Zanu-pf en de MDC blijft echter steeds moeizaam. Wezenlijke hervormingen komen niet tot stand en de Zanu-pf heeft haar greep op het machtsapparaat, leger, politie, veiligheidsdiensten en de justitie behouden. Deze machtsmiddelen misbruikt de Zanu-pf ingezet om haar greep op de samenleving te handhaven en de MDC te ondermijnen.

Mugabe en Tsvangirai (links)

De Chiadzwa diamantmijnen, de grootste ter wereld, zijn tegenwoordig een belangrijke inkomstenbron voor de Zanu-pf. Veel diamanten worden in samenwerking met Chinese bedrijven op de zwarte markt verkocht, de inkomsten verdwijnen.

Kansen op verandering
Tegen deze achtergrond is er, in navolging van de gebeurtenissen in Noord Afrika opgeroepen tot een ‘Million Citizens March’ tegen het Mugabe regime en eist zijn aftreden en eerlijke verkiezingen. In tegenstelling tot Egypte is er in Zimbabwe geen goedgeorganiseerde jongerenbeweging. Veel jongeren hebben de afgelopen tien jaar het land verlaten, naar Zuid-Afrika of nog verder. Maar het regime heeft nog nooit zo weinig draagvlak gehad als nu.

De slechte organisatie is een groot probleem in Zimbabwe. “Activisten in Zimbabwe zijn onvoldoende bereid het voorbereidende ondergrondse werk te doen”, aldus Jenni Williams in een interview op swradioafrica n.a.v. de oproep tot een ‘Million Citizens March’ in Harare op 1 maart. “Ze denken dat het sturen van een e-mail voldoende is om een miljoen mensen de straat op te krijgen, maar zo werkt dat niet, niet in Tunesië, niet in Egypte of welk ander Afrikaanse land dan ook.” “Jarenlang werken aan werving, workshops, meetings, het opleiden van mensen en het opzetten van forums om de aanpak door te bespreken zijn nodig voor een succesvolle organisatie op die schaal”, aldus Williams. Williams vraagt zich echter ook af of de oproep wel echt is of een politiek opzetje. Jenni Williams en Magodonga Mahlangu zijn de drijvende krachten achter WOZA (Women of Zimbabwe Arise) een Ndebele woord dat ‘come forward’ betekent. WOZA is een zeer actieve en succesvolle protestorganisatie in Zimbabwe.

Voorlopig lijkt Mugabe nog stevig in het zadel te zitten, maar hij is in 87 geworden en zijn gezondheid gaat achteruit. Dit jaar is hij al drie keer behandelt in Singapore. Als Mugabe wegvalt, verdwijnt de bindende factor binnen de Zanu-pf. Wat er dan gebeurt is ongewis.
Als de internationale gemeenschap dan verkiezingen weet af te dwingen dan gaat de macht vrijwel zeker over aan de MDC en kan Zimbabwe een nieuwe weg inslaan. Het is echter ook mogelijk dat een van Mugabe’s kroonprinsen, Mnangagwa, Mujuru of Chiwenga de macht grijpt. Al is het maar om de lucratieve grondstoffenhandel te behouden.

Leen van de Polder

Nieuwsbrief 1 - januari 2011

Stoere mannen schilderen ondersteboven Verfrollerbrug

Schilders van twee schildersbedrijven in IJmuiden trotseerden wekenlang de nachtelijk kou om een groot kunstwerk op de Lange Brug (Verfrollerbrug inde volksmond) te schilderen.  Afgelopen vrijdagavond (21 januari) onthulde wethouder Jack van der Hoek deze nieuwe schildering. De feestelijke opening, vanaf energieschip Berezina van de stichting Fair Nature, werd muzikaal omlijst door het swingende Haarlems straatorkest. Met ferme klaroenstoten van de scheepshoorn werd de schildering luidruchtig onthuld. De Zimbabwaanse kunstenaar Amigo Bondiya ontwierp de schildering, die het verbond tussen Haarlem en Mutare (Zimbabwe) verbeeld. Geke Leistra interviewde schilders Jaap en Hennie…

Half januari (2011) heb ik een gesprek met de schilders Jaap Waterlander en Hennie van der Zon. Jaap doet samen met Hennie al bijna 25 jaar het onderhoud van der bruggen voor de gemeente Haarlem. Ze hebben allebei een eigen bedrijf in IJmuiden, maar werken altijd samen. De mannen vinden samenwerking verstandig en afhankelijk van de werkzaamheden huren ze andere mensen in. Zo zijn ze vandaag voor Martinair met z’n achten op Schiphol bezig.

Jaap en Hennie werden in het voorjaar van 2010 al door de gemeente Haarlem benaderd voor de schildering van de Lange Brug. “Ja, dat willen we doen”, zeiden ze gelijk enthousiast, want ze vonden deze ‘klus’ een mooie uitdaging. Ze zochten er mensen bij met verstand van dit soort zaken. Zo werd de verfleverancier erbij betrokken en werd er een advies gemaakt. “Gezamenlijk wil je een goed resultaat neerzetten, daar gaat het om,” aldus Jaap. Hun advies en plan van aanpak werden aan de gemeente voorgelegd. “Dit verliep soepel en data zijn in overleg met de gemeente vastgesteld,”  vertelt Hennie.

Begin november begonnen de mannen met het werk en het lukte ruimschoots om binnen de planning van vier weken de klus te klaren. Het werk moest ’s nachts plaatsvinden, omdat de scheepvaart en het verkeer niet gehinderd mochten worden. Van 22.00 tot 05.00 uur werd er gewerkt, omdat dan de brug voor scheepvaart gesloten was. Maar hoe doe je dat dan? “We hebben boven ons hoofd gewerkt, staande op een dekschuit, “ legt Hennie uit. Dit deden ze zo elke nacht, behalve in het weekend. Het was elke dag weer opbouwen en afbreken. Ook de dekschuit die aan de kant met touwen vastlag, moest elke nacht opnieuw onder de brug getrokken worden en aan een dukdalf vastgelegd worden. Ze hadden veel bekijks en er was toch nog veel verkeer, dat boven hun hoofd over de brug denderde.

De schildering werd niet onmiddellijk aangebracht, omdat eerst de oude verflagen moesten worden verwijderd. Daarna werd de oppervlakte onder hoge druk schoongespoten. Dit kostte drie nachten werk. De nacht daarop werd de brug met machines geschuurd. Hierdoor klaagden omwonenden in de eerste week over het lawaai. “Om de wateroppervlakte te beschermen werd een tent aan de onderzijde van de brug aangebracht, zodat het oude verfafval daarin werd opgevangen,” zegt Hennie.

Na deze voorbereidende fase werd de brug met de eerste laag aluminium componenten bedekt, als bescherming tegen roest. Binnen 24 uur werd een grondverf met twee componenten opgespoten, die vanwege de kou drie dagen onbelast moest blijven. Daarna werd de oppervlakte handmatig gewassen en van verontreiniging ontdaan. Alle verfsoorten werden in overleg met Pro Coatings en Veveo in een werkbestek gezet.

Toen was het tijd voor de tekening van het kunstwerk, die Jaap en Hennie van de gemeente hadden gekregen. Ze konden het ontwerp zeker waarderen. “Het heeft strakke lijnen en dat lijkt netjes, is technisch ook gemakkelijker,” verklaart Jaap. “Drie nachten waren we bezig om met plakband die lijnen uit te zetten. We zijn ook elke middag wezen kijken en hebben foto’s genomen om aanpassingen te kunnen maken,” vult Hennie aan.

Eindelijk was het zover, om met de kwast en roller de oppervlakte van maar liefst 655 m2 te gaan verven. Jaap: “Eerst kleur je de grote vlakken in en daarna de kleinere. Aanpassingen kun je pas de volgende nacht doen, want de verf moet eerst droog zijn.” Het kunstwerk werd er met een nieuw type verf in twee lagen gedaan, waardoor de schildering mooier blijft en langer mee gaat. Met zijn vieren waren ze anderhalve week bezig om het kunstwerk aan te brengen, waarna alleen nog de eindcontrole door de opzichter volgde.

“We waren erg blij dat de schildering klaar was, want één nacht later ging het vriezen. Dus was het allemaal precies op tijd gelukt. Het weer werkte trouwens de hele periode mee. Het moet helder zijn, omdat ijzer anders nat wordt, gaat zweten en je met werken moet stoppen,” vertellen ze.
Het resultaat mag er zijn en moet zeker 10-15 jaar meegaan. Ze vinden het prachtig dat er een Stedenband is en het ontwerp door een Afrikaanse kunstenaar gemaakt is. Zelf hebben ze alleen geen contact met de Zimbabwaanse ontwerper gehad en ook de Stedenband kenden ze hiervoor niet. Voor hen is natuurlijk de PR erg belangrijk, in het schildersvakblad en natuurlijk zijn ze trots dat het project geslaagd is.

Geke Leistra

Samen sterk voor Zimbabwe

Het Platform Zimbabwe hield zaterdag 15 januari een landelijke bijeenkomst in Haarlem. Het was een inspirerende dag vol presentaties en discussies. Het was de derde landelijke bijeenkomst van het platform en de samenwerking begint steeds meer vorm te krijgen. Zo is er onlangs een nieuwe website gelanceerd. Op de dag werd veel aandacht besteed aan de ontwikkelingen in het onderwijs.

Op zaterdag 15 januari organiseerde het Platform Zimbabwe voor de derde keer haar landelijke bijeenkomst. Gastheer was dit keer de Stedenband Haarlem-Mutare. In de vergaderzaal van het Haarlemse Mondiaal Centrum discussieerden ca. 25 vertegenwoordigers van de aangesloten organisaties over het onderwijs in Zimbabwe en hoe we beter met elkaar kunnen samenwerken. Ook werd de nieuwe website Platform Zimbabwe gepresenteerd (www.platformzimbabwe.nl).

Een groot deel van de dag werd gevuld met een presentatie van René Huijgens van Stichting Lusulu. Hij vertelde over de huidige situatie van het onderwijs in Zimbabwe. Mede door steun van buitenlandse NGOs is de situatie sterk verbeterd sinds de economische crisis van twee jaar geleden. Vervolgens discussieerden we over de wijze waarop de verschillende groepen in Nederland hun partners in Zimbabwe steunen. Dat was erg verhelderend. De discussie was fel maar constructief en zal straks kunnen worden voortgezet op de forumpagina van de website.

Paul Bakker, van stichting Afrika een Dorp, presenteerde de nieuwe website van het platform en riep alle aangesloten organisaties op om zich te registreren zodat ze gebruik kunnen maken van het forum en stukken kunnen plaatsen op de website. Daarna vond er een korte discussie plaats over hoe we in de toekomst gaan samenwerken. De website van het platform krijgt hierin een belangrijke rol, met name door discussies op het voor de leden toegankelijke discussieforum. Hierin kunnen discussies gevoerd worden over zakelijke (zoals verzending containers) en inhoudelijke onderwerpen. Een van de eerstvolgende acties van het platform zal een gezamenlijke brief naar Tweede Kamerleden zijn, over de noodzaak om Zimbabwe te ondersteunen.

De bijeenkomst was een prachtige plek om verder te netwerken en elkaars organisaties te leren kennen. De volgende landelijke bijeenkomst wordt op zaterdag 4 februari 2012 gehouden in Apeldoorn. Ze wordt georganiseerd door  Els Govers (Platform Zimbabwe), Dik Bol (Stedenband Haarlem-Mutare), Gonneke Campen (Young Africa International) en Monique la Crois (Zimgirls School Fees Fund).

Dik Bol

Bibliotheek Hobhouse wordt opgeknapt en zoekt boeken

De bibliotheek van Hobhouse staat op het punt een grondige opknapbeurt te ondergaan. Een gift van de Nederlandse ambassade maakt dat mogelijk. De coördinator van de Stedenband in Mutare, Gift Sanyanga, vertelt enthousiast over de opknapbeurt en de behoeftes van de bibliotheek.

De bibliotheek van Hobhouse staat middenin de gemeenschap van Hobhouse. Hobhouse is de nieuwbouwwijk in Mutare waar de Stedenband bij een huisvestingsproject betrokken is. De bibliotheek bestaat uit een eenvoudige zeecontainer die keurig is ingericht met schappen vol boeken, vooral romans  en fictie. De bibliotheek wordt beheerd door twee jonge en enthousiaste bibliothecaressen en is een ontmoetingsplek voor de inwoners van Hobhouse. Iedereen in Hobhouse kan gebruik maken van de bibliotheek, voor de geringe vergoeding van $1 per maand.

De Stedenband in Mutare heeft een gift ontvangen van de Nederlandse ambassade in Zimbabwe, bestemd voor het opknappen van de bibliotheek. Er zijn genoeg plannen voor het besteden van de gift van ca. €8.000,-, vertelt Gift Sanyanga enthousiast. “Ten eerste zullen er meer ramen aangebracht worden en een extra laag in het dak, zodat het niet meer zo heet wordt in de bieb. Daarnaast wordt de bieb waterdicht gemaakt en zal er elektriciteit worden aangelegd. Verder wordt een computer aangeschaft en een verwerkingssysteem zodat de boeken beter kunnen worden beheerd. De rest van het geld wordt gebruikt voor een verfbeurt, zodat de bieb er weer mooi uitziet.”

Gift is erg blij met de mogelijkheid de bibliotheek op te knappen, maar er is nog wel behoefte aan nieuwe boeken. De bieb heeft vooral een tekort aan studieboeken en Afrikageoriënteerde boeken. Die boeken kunnen het best in Zimbabwe zelf worden aangeschaft. Verder hoopt Gift op termijn dagelijkse kranten ter inzage te kunnen aanbieden.

Omdat het fonds van de ambassade daar niet voor gebruikt kan worden, doet hij een oproep aan u. U kunt een financiële bijdrage leveren aan een rijker gevulde bieb in Hobhouse en zo de studiemogelijkheden van de inwoners van Mutare vergroten.

U kunt een gift overmaken naar rekeningnummer 3823435, t.n.v. Stichting  Stedenband Haarlem-Mutare, o.v.v. ‘Bibliotheek Hobhouse’. De gemeenschap in Hobhouse zal blij zijn met uw bijdrage.

Arjen Overweel

Drempelvrees

De deur naar ontwikkelingssamenwerking wordt dichtgegooid. Door de draconische bezuinigingen, de weerslag van de financiële crisis, worden overal drempels opgeworpen en gaat de deur soms zelfs op slot. Wanneer wordt een drempel een horde? En wanneer wordt een  horde onneembaar? Lukt het de Stedenband om financieel het hoofd boven water te houden?

2011 is koud drie weken oud, het vuurwerkgeknal geluwd en de kerstboombranden gedoofd. Voor de Stedenband, de beste nieuwjaarswensen ten spijt, breekt een moeilijke tijd aan. In het prille 2011 gaan deuren niet zomaar open, staat een enkele deur op een kier, terwijl anderen al op het nachtslot zitten. Rutte-I snijdt flink in de overheidsbestedingen.

Soms gebruikt men de kaasschaaf, maar Ben Knapen, staatssecretaris van OS, hanteert de botte bijl. Het budget van ontwikkelingssamenwerking daalt  van 0,8 naar 0,7 BNP en wordt ook nog eens met oneigenlijke kostenposten belast. Repatriëring van uitgeprocedeerde asielzoekers en internationale klimaatafspraken vallen er ook al onder. Ontwikkelingsorganisaties moeten noodgedwongen inkrimpen. Dit maakt het moeilijk om bij organisaties als het ICCO aan te kloppen voor projecten van de Stedenband. Zo blijven meer mensen in ontwikkelingslanden bij de derde deur zitten: in armoede, zonder uitzicht op verbetering.

De Stedenband struikelde deze maand over de drempel van de SBOS-subsidie. Deze subsidieregeling  van het ministerie van ontwikkelingssamenwerking werd afgelopen najaar opengesteld. SBOS sluit goed aan bij uitwisselingsprojecten tussen Haarlem en Mutare. Alles werd in het werk gesteld om de aanvraag op tijd in te dienen, best een huzarenstukje, omdat de deadline al drie weken na de openstelling van de subsidie was. Binnen ‘no time’ werd een waar regenwoud aan papieren ingevuld, gecheckt, gerecheckt en opgestuurd. Na twee maanden wachten kwam de ontnuchterende uitslag: ”U voldoet niet aan de drempelcriteria.” De wat?! De drempelcriteria, juist ja. De aanvraag werd niet in behandeling genomen omdat de tijdspanne  van het project (van 1460 dagen) met dertig dagen werd overschreden. Een klein, onbeduidend, technisch detail waardoor de aanvraag niet eens inhoudelijk werd bekeken. Dit jaar dient de Stedenband een nieuwe aanvraag in. Krijgen we misschien  toch een voet tussen de deur.

Nog ingrijpender zijn de plannen van de gemeente Haarlem om de subsidieregeling voor de ID-banen (instroom/doorstroombanen) vanaf 2012 op te heffen. Bij de Stedenband hebben drie van de zes medewerkers zo’n ID-baan. De gemeentelijke subsidie voor de Stedenband is al jarenlang bevroren (de facto dus gedaald). Het lijkt er niet op dat de subsidie dit jaar zal stijgen, zodanig dat deze drie medewerkers structureel bij de Stedenband blijven werken. Hopelijk gaat er nog ergens een raampje open nu deze deur dicht dreigt te vallen.

Jarenlang werken Haarlemmers en Mutaresen al aan een warme, levendige band en het zou doodzonde zijn als dit venster op Afrika zou worden gesloten. De Stedenband laat dit allicht niet zomaar gebeuren en onderneemt van alles om alternatieve fondsen te werven.

GEZOCHT: organisaties, bedrijfsleven en particulieren met een filantropische en mondiale blik, zonder drempelvrees. Met nieuwe fondsen zal de deur tussen Haarlem en Mutare open blijven staan. Alvast bedankt!

Isobel Buiter