Mutare

Mutare is de vierde stad van Zimbabwe met inmiddels 250.000 inwoners. Het ligt 256 km ten zuidoosten van de hoofdstad Harare. De naam Mutare is afgeleid van het Shona-woord "Utari" wat "gesmolten erts" betekent. Dit verwijst naar goud dat gevonden is in de buurt van Penhalonga vlakbij Mutare. De stad ligt in de ‘Eastern Highlands' van Zimbabwe, aan de grens met Mozambique. De stad ligt in een vallei en is ruim honderd jaar geleden ontstaan aan de spoorlijn van Harare (toen Salisbury) naar Beira in Mozambique. Oorspronkelijk was er een nederzetting een tiental kilometers noordelijker, maar vanwege de spoorlijn is die verplaatst. De oude locatie staat nu bekend als Old Mutare.

Marktstal in Sakubva

Families
Gezinnen in Mutare zijn over het algemeen groter dan die in Haarlem. Mannen kunnen meerdere vrouwen hebben. Vaak gebeurt het dat de vader vanwege zijn werk in de grote stad woont terwijl de rest van het gezin op het platteland verblijft.
In de koloniale tijd mochten alleen blanken en zwart personeel in de stad wonen. De mannen, werden ondergebracht in de township Sakubva, of woonden in verblijven op het land van hun werkgevers.
Na de onafhankelijkheid van Zimbabwe in 1980 zijn veel gezinnen van het platteland naar de stad getrokken. De bevolking van Mutare is sindsdien sterk gestegen. Veel mensen zijn terechtgekomen in Sakubva.

Leefomstandigheden
De leefomstandigheden in Mutare verschillen sterk per wijk. Het centrum van Mutare bestaat uit brede wegen en grote gebouwen, banken en warenhuizen.
In het centrum en de villawijken ten noorden en oosten van het centrum is het leven comfortabel. In de nieuwe wijken zoals Chikanga, Hobhouse en Dangamvura leven de mensen in kleine maar comfortabele huizen, iedereen heeft eigen voorzieningen zoals water en riolering. Verder is er weinig in deze buurten. Hobhouse en Dangamvura liggen ook ver van het centrum van de stad. Voor mensen die in de stad werken is dat een probleem.

Bij mensen thuis

Er is weinig hoogbouw in Mutare. In de nieuwe zoals Chikanga, Hobhouse en Dagamvura bestaan bijna alle huizen uit één verdieping.
Sakubva is door de toestroom zwaar overbevolkt geraakt. De leefomstandigheden zijn er buitengewoon slecht en ongezond. Veel mensen woonden in zogenaamde boards, houten hutjes van 2 bij 2 meter zonder water of riolering. In 2005 zijn deze hutjes op bevel van de regering afgebroken door leger, politie en veiligheidsdiensten. Als gevolg daarvan is het aantal mensen per huis sterk toegenomen. Het is geen uitzondering dat 9 mensen wonen in een tweekamerwoning.

In het verleden heeft Mutare tijdens perioden van grote droogte in Zimbabwe vaak water tekort gehad. Sinds er een pijpleiding is aangelegd van naar de Pungwe rivier in een berggebied ten noorden van Mutare is er geen gebrek meer. De waterkwaliteit is uitstekend, kraanwater kan gedronken worden.

De gemeente Mutare
Mutare wordt bestuurd door een gemeenteraad met een executieve burgemeester. De raadsleden worden in districten, zogenaamde wards gekozen. De burgemeester wordt ook rechtstreeks gekozen. Uit de raad worden door de leden ook wethouders gekozen, alderman geheten. De alderman hebben echter minder invloed dan een wethouder in Nederland. De burgemeester juist meer dan een burgemeester in Nederland.

De laatste jaren wordt Mutare geregeerd door een commissie nadat de raad, bestaande uit leden van de oppositiepartij MDC, was geschorst door de minister van binnenlandse zaken. De commissie heeft weinig macht, een aantal leden is geschorst wegens corruptie en er is voortdurend ruzie tussen de ‘provincial governor’ en de minister van binnenlandse zaken.

De gemeente Mutare heeft en paar grote afdelingen, zoals het Housing and Community Services Department, het Health Department en het Engineering Department. De afdelingen houden zich bezig met een groot aantal onderwerpen. Health houdt zich bijvoorbeeld ook bezig met milieu.

Economie

Door de economische en politieke problemen in Zimbabwe is ook in Mutare de werkloosheid sterk gestegen. Veel mensen leven van de straathandel of andere activiteiten in de informele economie. Met de toegenomen tekorten is de smokkel met Mozambique sterk toegenomen.

Industrie
Gebruikmakend van de grondstoffen afkomstig uit de omgeving, is Mutare een belangrijk industriecentrum. De belangrijkste producten zijn board, papier en meubels. De stad heeft tevens een assemblagebedrijf voor auto's en ze produceert veiligheidsglas, thee, koffie en blikvoedsel. De tapijtfabriek van Mutare produceert het grootste gedeelte van de tapijten in Zimbabwe.

Transport
Mutare is een belangrijk handelsknooppunt. De spoorlijn geeft directe verbindingen naar Harare en de havenstad Beira (Mozambique). De trein wordt voornamelijk gebruikt voor vervoer van goederen, in zeer beperkte mate door passagiers. Er zijn goede wegen naar Harare en Masvingo. Kleinere en ongeplaveide wegen verbinden de stad met dorpen in de omgeving.

Busstation bij Sakubva - Mutare

Bij het grote busstation van Mutare is het altijd druk. Mensen kunnen lange afstanden met de bus overbruggen. Tussen wijken van de stad en in de omgeving van Mutare rijden zogenaamde commuters, dit zijn busjes die mensen tegen lage prijs vervoeren. De busjes zijn vaak heel vol!

Een andere vorm van vervoer is de taxi. Er zijn gewone taxi's, maar er is ook een informeel taxisysteem, dat veel goedkoper is. Er wordt veel gelift, maar van de lifter wordt wel een bijdrage in de reiskosten verwacht.

Voor veel mensen is de laatste jaren het vervoer onbetaalbaar geworden, mensen lopen lange afstanden naar werk, markt of school.

Toerisme
Mutare ligt op 1.100m hoogte en heeft een aangenaam klimaat. Toeristische plekjes zijn Cecil Kop Nature Reserve dat binnen de stadsgrenzen ligt, het Vumbagebergte (ten zuidoosten van Mutare) en de Botanische tuinen. Hotelaccommodatie is goed met vijf grote hotels in de directe omgeving, in de stad zijn ook zogenaamde lodges die netjes, eenvoudig en goedkoop zijn.

Landbouw
In de directe omgeving van Mutare wordt tabak verbouwd, over het algemeen op grote bedrijven. Op de kleinere bedrijven wordt meestal maïs verbouwd. Thee- en koffieplantages bevinden zich ten zuiden van Mutare.

Markten
Er zijn drie grote markten in Mutare. Er is een groentemarkt, een groentemarkt voor handelaren en een gebied met handwerkwinkeltjes waar metalen en houten producten kunnen worden gekocht.

Onderwijs
Er zijn meer dan honderd lagere scholen in Mutare en omgeving. Op sommige scholen zitten meer dan duizend kinderen. De grootste is Sheni Primary School waar maar liefst 1.900 kinderen op zitten. De ouders moeten schoolgeld betalen. Er zijn ook een paar particuliere scholen. Vrijwel alle kinderen in Mutare gaan naar school. Voor kinderen met lichamelijke of geestelijke problemen zijn er nog weinig voorzieningen.

Basisschool Mutare, soms krijgen klassen buiten les

Dieren
Veel mensen in Mutare hebben honden en sommigen ook katten. Dieren verblijven echter zelden in huis. Veel mensen houden kippen, kalkoenen en konijnen om op te eten of te verkopen. Soms kun je in de rustiger gedeelten van Mutare apen zien.
Net buiten het centrum van Mutare ligt Cecil Kop Nature Reserve. Hier zijn zebra's, olifanten, bavianen, impala's en een grote variëteit aan vogels te zien.