Donatie | Publicaties | Contact | EN | De Kracht van Afrika
Home

Welkom bij de Stedenband Haarlem-Mutare

Cartoons uit alle landen ter wereld

von (bep) am May 20 2016

Tijdens zijn studie politicologie begon Tjeerd Royaards met het maken van spotprenten. Een kleine vijftien jaar later publiceert hij in verschillende toonaangevende media in zowel binnen- als buitenland. Daarnaast is hij hoofdredacteur van Cartoon Movement, een website voor politieke cartoons waarop ruim 400 tekenaars uit niet minder dan tachtig landen hun maatschappijkritische meningen ventileren. Royaards bekommert zich bovendien om het lot van collega’s elders ter wereld, die niet zelden moeten vrezen voor hun veiligheid. Aan de vooravond van de Haarlemse Stripdagen sprak de Stedenband met de geëngageerde Amsterdammer.  

Waarom zijn cartoons belangrijk?

Cartoons laten mensen nadenken over misstanden in de samenleving. Bewustwording is belangrijk omdat dit de eerste stap is op weg naar het aankaarten en veranderen van dingen die mis zijn.

In 2008 organiseerde de Stedenband ook al een tentoonstelling over (maatschappijkritische) cartoons in Afrika, met spotprenten over onder meer Robert  Mugabe en Jacob Zuma. Zij zitten er nog steeds. Wat zegt dat over cartoons?

Dat we soms een lange adem nodig hebben om dingen te bereiken. Cartoons zijn geen wondermiddel. Cartoonisten die al een tijd in ‘t vak zitten hoor je vaak zeggen dat ze wel wat treurig worden als ze zich realiseren dat ze een cartoon over bijvoorbeeld migratie of milieuvervuiling uit 1980 net zo goed vandaag de dag hadden kunnen publiceren. Met betrekking tot Zimbabwe of Zuid-Afrika, maar ook bijvoorbeeld het Midden-Oosten, is het heel belangrijk dat cartoonisten met hun werk laten zien dat je kritiek mag hebben op de machthebbers en vraagtekens mag zetten bij hun beleid.

Zie je ontwikkeling in het werk van cartoonisten?

Hoe meer je tekent, hoe beter je wordt. Veel van mijn eigen werk van vijf jaar geleden komt nu heel wollig op me over. Je moet niet te veel proberen te zeggen met één tekening. Het vereist ervaring om een pakkende, ‘bondige’ tekening te maken. Een goede cartoonist wordt scherper naarmate hij meer cartoons maakt. In mijn ogen zijn de wat oudere cartoonisten daarom vaak de betere cartoonisten.

Heb je het gevoel dat cartoons belangrijker worden?

Jazeker. Wrang genoeg was de aanslag op Charlie Hebdo nodig om cartoons weer echt in de spotlights te krijgen, maar je ziet dat cartoons inderdaad belangrijker zijn geworden. Na de recente aanslagen in Parijs en Brussel zag je dat cartoons één van de eerste dingen zijn waar mensen naar kijken. Hoe reageren cartoonisten op deze schokkende gebeurtenis…? In de media verschijnen tegenwoordig slideshows van cartoons. Dat gebeurde vóór Charlie Hebdo niet.

Is dat een Nederlands verschijnsel, Europees…?

Wereldwijd! Misschien is het ook wel al begonnen vóór Charlie Hebdo. Kijk bijvoorbeeld naar de rol die beeld heeft gespeeld tijdens de Arabische Lente. Je kan niet zeggen dat de Arabische Lente een groot succes is geworden, maar in veel Arabische landen is wel een nieuwe generatie politiek tekenaars opgestaan die voornamelijk op social media publiceren en immense aantallen volgers hebben.

Hoe zie je de toekomst van de cartoon?

Aan de ene kant heel positief. De nieuwe generatie cartoonisten trekt veel bekijks met hun werk, zeker in landen waar de vrijheidsstrijd nog ontzettend urgent is. Aan de andere kant is er de economische factor. Nu de crisis in de journalistiek voortduurt en krantenoplages almaar dalen, is de grootste uitdaging voor de professionele cartoonist om ook in de toekomst zijn of haar brood te verdienen met tekenen.

Hoe ziet de toekomst van Cartoon Movement eruit?

Mijn ambitie is om binnen nu en vijf jaar een cartoonist uit elk land ter wereld te ‘hebben.’ Al geef ik toe dat Noord-Korea lastig wordt…We willen écht over de hele wereld cartoonisten hebben en samen met hen zo veel mogelijk geld verdienen. Een tweede, wat ideëler doel, is dat we de vinger aan de pols willen houden in landen waar cartoonisten in de problemen komen door het werk dat ze maken. Wij willen eraan bijdragen dat zij in veiligheid hun werk kunnen blijven doen.

Hebben jullie ook contact met Advocaten zonder Grenzen?

We hebben heel goed contact met Reporters Without Borders, de Committee to Protect Journalists en Cartoonists Rights Network International, een kleine ngo die specifiek opkomt voor de rechten van cartoonisten. We begeven ons actief op dat terrein, omdat we dat heel belangrijk vinden.

 

Back